ပ်ဴ မြန္ ျမန္မာစာေပအကၡရာ

ေမတၱားဒႆန ေငါ၀္;ရာ;ရြဥ္

(၁) ေလာကလိုခမ္းအကို အခြ,ရွဳးသြတ္ေနာ၀္ ေအာ၀္.ဒ်ားေမတၱားတရာလြဳမ္ ။

(၂) သြေပးသဟားသီးယို ကိြဳက္ေသြာ့.တြမ္းေမတၱားတရာ ။

(၃) မဥ္းမဥ္လ၀င္ေမတၱာ.လဲ့  နီေမတၱားယို အြဥ္းဒင္းရီးရီးေသြာ့.၀င္အေလာင္း ၊

(၄) ရြဥ္ခံ,ေကဥ္,ေျခားခန္းလဲ့ ေမတၱာ;တရာ တြမ္;ေကဥ္,ေျခားမိြဳန္း ၊

(၅) တြမ္;သံ;သယမဲ့ျဖံဳ; ထြားငါးမိြဳန္း၀င္, ၊

(၆) ပါ,မဲုင္,မဥ္သဆာဆာ တြမ္;ေမတၱာ;ထီခြ,တဲင္ ေဖ;ခ်ာေသြာ့လဲုင္း ။

(၇) ေငါ၀္းသိုလ္;ေငါ၀္းဖ်င္, ေငါ၀္းတရံ,ခါ;ယို ေမတၱာ;ကဲုင္အီဒါ;၀င္,  တြမ္;ရုိေဒါ့,သြဳံ,မိြဳန္း   အဓိပါယ္;တအဲဥ္ေတာ၀္း ။

မဟာသမယသုတ္ ျဖစ္ေတာစဥ္

ကပိလ၀တ္ျပည္ႏွင့္ ေကာလိယျပည္ ႏွစ္ျပည္ေထာင္အၾကားတြင္ ဧရာဟဏီ ျမစ္ၾကီးတစ္ခုက
နယ္ျခားအျဖစ္ စီးဆင္းကာရံလ်က္ရွိေလသည္။ ထုိျမစ္မွ ေရကိုယူ၍ ကမ္းနဖူးရွိ လယ္သမားမ်ားက
ေကာက္ပင္စုိက္ပ်ိဳးရာတြင္ သြယ္ယူ၍ သံုးစြဲၾကေလသည္။

ကပိလ၀တ္ ကမ္းဘက္မွ ေရကို ကပိလ၀တ္ျပည္သား လယ္သမားမ်ားက သံုးစြဲ၍ ေကာလိယ
ကမ္းဘက္မွ ေရကို ေကာလိယျပည္သား လယ္သမားမ်ားက ယူ၍ မိမိတုိ႔ လယ္ယာမ်ား
အတြင္းသို႔ စီးဆင္းေအာင္ သြယ္ယူကာ အသံုးျပဳၾကေလသည္။

တစ္ႏွစ္တြင္ မုိးနည္းပါး၍ ေရပူရွိန္အား ျပင္းထန္လ်က္ ဧရာဟဏီ ျမစ္အတြင္း ေရစီးျခင္း အားနည္း၍
လယ္သမားမ်ားအဖုိ႔ အခက္အခဲႏွင့္ၾကံဳစရာ ျဖစ္ေပၚလာေလသည္။

ဤတြင္ ကပိလ၀တ္ျပည္သားမ်ား၊ လယ္သမားမ်ားက “ဤေရသည္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ သံုးစြဲရန္
မေလာက္ငသျဖင့္ ငါတုိ႔ဘက္ကသာ ေရကုန္ယူ၍ သံုးမည္” ဟု ေကာလိယျပည္သား လယ္သမားမ်ားကို
ေျပာ၏။

ေကာလိယျပည္သား လယ္သမားမ်ားကလည္း “ႏွစ္ဖက္စလံုး၊ မသံုးေလာက္ဆုိျငား သင္တုိ႔စကား မွန္ေပ၏။
သုိ႔အတြက္ သင္တုိ႔ မသံုးၾကပါႏွင့္၊ ငါတုိ႔ ေကာလိယျပည္သား လယ္သမားမ်ားသာ သံုးၾကမည္၊ ဖယ္ၾကေလာ့”
ဟု ဆုိ၏။ ဤတြင္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ မေျပမလည္ျဖစ္ကာ လယ္သမားအခ်င္းခ်င္း ခိုက္ရန္ေဒါသ ျဖစ္ပြားၾကကာ
ရုိက္ႏွက္ သတ္ပုတ္ ၾကေလေတာ့သည္။

လယ္သမားခ်င္း ျဖစ္ေသာ ရန္ပြဲမွသည္ လယပုိင္ရွင္ခ်င္း ရုိက္ၾကႏွက္ၾကသည္အထိ ျဖစ္ရာမွ ႏွစ္ဖက္
ရြာစားခ်င္းပါ ရန္မီးပြားလာျပီး၊ ျမိဳ႕စားခ်င္း ရုိက္ႏွက္သတ္ပုတ္ၾကသည္ထိ ျဖစ္ကာ ျပည္ေထာင္ခ်င္း
မင္းတုိ႔ပါ တစ္ဆင့္တက္၍ ပါလာၾကျပီး ဧရာဟဏီျမစ္ကို အလယ္က ထား၍ တစ္ဖက္ကို မင္းသား
၂၅၀-စီ ဓား၊ လွံ၊ လက္နက္စြဲလ်က္ တုိက္ပြဲ၀င္ၾကရန္ ရက္ခ်ိန္းေၾကညာလုိက္သည္ထိ ၾကီးက်ယ္
သြားေလေတာ့သည္။ ထုိေန႔ကား နယုန္လျပည့္ေန႔ ျဖစ္၏။

ထုိျဖစ္အင္ကို သိျမင္ေတာ္မူေသာ ဘုရားရွင္သည္ တစ္ဖက္ ၂၅၀-စီ ႏွစ္ဖက္ေပါင္းတံု ငါးရာကုန္ေသာ
သာကီ၀င္ မင္းသားတုိ႔၏ အသက္ဆံုးရူံးမူကိုလည္းေကာင္း၊ ႏွစ္ျပည္ေထာင္မင္းခ်င္း စစ္ျပိဳင္ခင္းသျဖင့္
ျငိဳးသူရန္ဘက္ ဆက္လက္ျဖစ္ပြား သြားမည့္ေဘးကို လည္းေကာင္း တားဆီး ကယ္တင္ေတာ္မူရန္
ႏွစ္ဖက္အျပိဳင္ အႏုိင္လုယက္ စစ္ထြက္ရန္ဆုိင္မိေသာ အခ်ိန္တြင္ ေရာဟဏီျမစ္ဒအလယ္
အဇဋာေ၀ဟင္ ထက္ေကာင္းကင္တြင္ စ်ာန္ယာဥ္ သမာပတ္ ၀င္စားလ်က္ တန္႕နားကိုယ္ထင္
ျပေတာ္မူေလသည္။

ျမတ္ဗုဒၶသခင္ ေကာင္းကင္ျပင္တြင္ စ်ာန္ယာဥ္စီးကာ ၾကြခ်ီလာသည္ကို ျမင္သျဖင့္ ႏွစ္ဖက္ေသာ
သာကီ၀င္မင္းမ်ားသည္ လက္နက္မ်ား ေျမမွာခ်၍ ဘုရားရွင္ကို ဖူးျမင္ ဦးခိုက္ၾကေလသည္။ ထုိအခါ ဘုရားရွင္က ေရထက္ ေျမက၊ ေျမထက္ လူက၊ လူထက္ အက်င့္သီလက ျမင့္ျမတ္ေၾကာင္းကို
ေဟာၾကားေတာ္မူေလသည္။

ဘုရားရွင္၏ တရားကို နာၾကားရေသာ ကမ္းႏွစ္ဖက္မွ ဘုရား၏ ေဆြေတာ္ မ်ိဳးေတာ္မ်ားမွာ
အမ်က္ေျပျငိမ္း၍ ဘုရားသခင္၏ ေက်းဇူးေတာ္ကိုဆပ္ရန္ တစ္ဖက္လွ်င္ ၂၅၀-စီေသာ သာကီ၀င္ မင္းတုိ႔အား ေပးအပ္လွဴဒါန္းရာ ျမတ္စြာဘုရားသခင္သည္ မင္းသား ၅၀၀-ကို ရဟန္းျပဳလ်က္
မဟာ၀ုန္ေတာသို႔ ေခၚေဆာင္လာခဲ့သည္။

ရဟန္းျဖစ္စ တရားမရမီ အခ်ိန္တြင္ ပ်င္းရိေနၾကသည္ကို သိေသာ ဘုရားသခင္သည္
ရဟန္း ငါးရာတို႔အား ဟိမ၀ႏၱာေတာရွိ(ကုဏာလ)အုိင္သုိ႔ ဘုရားတန္ခိုးေတာ္ စ်ာန္ျဖင့္
ေခၚသြားကာ ကမ႒ာန္း အားထုတ္ေစရာ ရဟႏၱာျဖစ္ၾကျပီး၊ မိမိတုိ႔၏ ကိုယ္ပုိင္ တန္ခိုးစ်ာန္ျဖင့္ မဟာ၀ုန္ေတာသို႔ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိလာၾကေတာ့သည္။

ထုိရဟန္းငါးရာႏွင့္ တကြ ဘုရား၏ အသေရေတာ္ကို ဖူးေျမာ္ရန္ ေရာက္လာၾကေသာ စၾက၀ဠာ
အတြင္းရွိ နတ္ျဗဟၼာအေပါင္းတုိ႔အား တစ္ဦးစီ၏ နာမည္မ်ားကို ျမတ္ဗုဒၶဘုရားက ေခၚေ၀ၚႏူတ္ဆက္ကာ မဟာသမယသုတ္ေတာ္ကို ေဟာေတာ္မူေလသည္။

မဟာသမယသုတ္ေတာ္ကို ေဟာ္ေတာ္မူေသာေန႔သည္ကား နယုန္လျပည့္ေန႔ ျဖစ္သတည္း။
ထုိသို႔ နတ္၊ ျဗဟၼအေပါင္းတုိ႔အား တစ္ဦးစီ နာမည္မ်ားကို ေခၚေ၀ၚႏူတ္ဆက္ျပီး ေရာက္ရွိေသာ
နတ္၊ ျဗဟၼာ မ်ားသည္ စရိုက္တစ္ပါးလွ်င္ တစ္သုတ္စီ ခြဲျခားေဟာရေသာ္ အားလံုးကြ်တ္တမ္း၀င္
မည္ကို ျမင္ေတာ္မူေလသည္။

ထုိသို႔ ျမင္ေတာ္မူျပီး စရုိက္ အားၾကီးသူတို႔ နားလည္လြယ္ရန္ အေမးအေျဖျပဳ၍ ေဟာမွ သင့္မည္ဟု
ယူဆ၍ နိမၼိတဘုရားတစ္ဆုိ ကုိယ္ေတာ္ႏွင့္ တူစြာဖန္ဆင္းေတာ္မူ၍ ႏွစ္ဆူေသာဘုရားရွင္တုိ႔သည္
ရာဂစရုိက္ အားၾကီးသူတုိ႔အတြက္ (သမၼာပရိဗၺာဇနိယသုတ္၊ ေဒါသစရုိက္အားၾကီးသူတုိ႔အတြက္ (ကလဟ၀ိ၀ါဒသုတ္)၊ ေမာဟစရုိက္အားၾကီးသူတုိ႔ အတြက္ (မဟာဗ်ဴဟသုတ္)၊ သဒၵါစရုိက္
အားၾကီးသူတုိ႔အတြက္ (တု၀ဋကသုတ္)၊ ၀ိတက္စရုိက္ အားၾကီးသူတုိ႔အတြက္ (စူဠဗ်ဴဟသုတ္)၊
ပညာစရုိက္ အားၾကီးသူတို႔အတြက္ (ပုရာေဘဒသုတ္) တုိ႔ကို အျပန္အလွန္ အေမးအေျဖျပဳ၍
ေဟာေတာ္မူေလသည္။ ထုိအခ်ိန္မွစ၍ မဟာသမယသုတ္ေတာ္ ျဖစ္ေပၚ ရြတ္ဆုိ ပြားမ်ားလာၾကသည္။

တရားေတာ္ျမတ္အဆုံးမွာေတာ့ နတ္၊ျဗဟၼာေပါင္း ကုေဋတစ္သိန္းစီ အရဟတၱဖုိလ္ သုိ႔ေရာက္ရွိၾက ပါတယ္။
ေသာတာပတၱိဖုိလ္၊ သကဒါဂါမိဖုိလ္၊ အနာဂါမိဖိုလ္ ေရာက္ၾကေသာနတ္ျဗဟၼာ တုိ႔ကား မ်ားၿပားလြန္း၍
ေရတြက္ လုိ႔ေတာင္မရႏုိင္ပါ။

နယုန္လျပည့္ေန႔ ရဲ႔ထူးျမတ္တဲ့ဂုဏ္အင္ေတြကုိ တြက္စစ္ရင္ —။
၁။ ေရလုပြဲဆင္ႏႊဲၾကေသာ ႏွစ္ျပည္ေထာင္သားတုိ႔ ျငင္းခုံ ခုိက္ရန္ေဘးမွကင္းေဝျခင္း။
၂။ ကပိလဝတ္နဲ႔ ေကာလိယ ႏွစ္ျပည္ေထာင္ စစ္ခင္းေတာ့မည့္ ေဘးအႏၱရာယ္မွာကင္းေဝးၿပီးၿငိမ္းခ်မ္းေရးရ တဲ့ေန႔ျဖစ္ျခင္း။
၃။ရဟန္း-၅၀၀-လုံး ရဟႏၱာျဖစ္ေတာ္မူ တဲ့ေန႔ျဖစ္ ျခင္း။
၄။နတ္၊ျဗဟၼာ၊အသူရာ၊ဂဠဳန္၊နဂါးမ်ား ရဟန္းေတာ္မ်ား ဤ-တစ္ႀကိမ္တည္းသာ စုရုံးမိေသာေန႔ ျဖစ္ျခင္း။
၅။မဟာသမယကုိအေၾကာင္းျပဳ၍ ရန္ဘက္ျဖစ္ေသာ ဂ႒ဳန္နဲ႔ နဂါး ခုိက္ရန္မဖက္၊ ေမတၱာသက္ ဝင္ေသာေန႔ျဖစ္ျခင္း။
၆။မဟာသမယ ဆုိင္ရာ သုတၱန္ခုႏွစ္မ်ဳိးကုိ ျမတ္ဗုဒၶေဟာၾကားေတာ္မူေသာေန႔ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။

မဟာသမယသုတ္ ပါဠိေတာ္

၁။ ဧ၀ံ ေမ သုတံ-ဧကံ သမယံ ဘဂ၀ါ သေကၠသု ၀ိဟရတိ ကပိလ၀တၳဳသိၼ ံ

မဟာ၀ေန မဟတာ ဘိကၡဳသံေဃန သဒၶိ ံ ပဥၥမေတၱဟိ ဘိကၡဳသေတဟိ

သေဗၺေဟ၀ အရဟေႏၱဟိ၊ ဒသဟိ စ ေလာကဓာတူဟိ ေဒ၀တာ ေယဘုေယ်န

သႏၷိ-ပတိတာ ေဟာႏိၱ ဘဂ၀ႏံၱ ဒႆနာယ, ဘကၡဳသံဃဥၥ။

အထ ေခါ စတုႏၷံ သုဒၶါ၀ါသကာယိကာနံ ေဒ၀တာနံ ဧတဒေဟာသိ “အယံ ေခါ ဘဂ၀ါ

သေကၠသု ၀ိဟရတိ ကပိလ၀တၳဳသိၼ ံ မဟာ၀ေန မဟတာ ဘိကၡဳသံေဃန သဒၶိ ံ

ပဥၥမေတၳဟိ ဘိကၡဳသေတဟိ သေဗၺေဟ၀ အရဟေႏၱဟိ၊ ဒသဟိ စ ေလာကဓာတူဟိ

ေဒ၀တာ ေယဘုေယ်န သႏၷိပတိတာ ေဟာႏိ ၱ ဘဂ၀ႏံ ၱ ဒႆနာယ, ဘိ ကၡဳသံဃဥၥ။

ယံႏူန မယမၸိ ေယန ဘဂ၀ါ, ေတႏုပသကၤေမယ်ာမ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂ၀ေတာ

သႏိၱေက ပေစၥကံ ဂါထံ ဘာေသယ်ာမာ” တိ။

ျဗဟၼာေလးဦး၏ လက္ေဆာင္ဂါထာ

အထ ေခါ တာ ေဒ၀တာ ေသယ်ထာပိ နာမ ဗလ၀ါ ပုရိေသာ သမိဥၨိတံ ၀ါ
ဗာဟံ ပသာေရယ်, ပသာရိတံ ၀ါဗာဟံ သမိေဥၨယ်။ ဧ၀ေမ၀ သုဒၶါ၀ါေသသု
ေဒေ၀သ အႏၱရဟိတာ ဘဂ၀ေတာ ပုရေတာ ပါတုရေဟသံု။ အထေခါ
တာ ေဒ၀တာ ဘဂ၀ႏံၱ အဘိ၀ါေဒတြာ ဧကမႏံ ၱ အ႒ံသု။ ဧကမႏံ ၱ ဌိတာ
ေခါ ဧကာ ေဒ၀တာ ဘဂ၀ေတာ သႏိ ၱေက ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ-
“မဟာသမေယာ ပ၀နသိၼ ံ၊
ေဒ၀ကာယာ သမာဂတာ။
အာဂတ’မွ ဣမံ ဓမၼသမယံ၊
ဒကၡိတာေယ အပရာဇိတသံဃ” ႏိ ၱ။
၂။ အထ ေခါ အပရာ ေဒ၀တာ ဘဂ၀ေတာ သႏိ ၱေက ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ-
“တၾတ ဘိကၡေ၀ါ သမာဒဟံသု၊
စိတၱမတၱေနာ ဥဇုကံ အကံသု။
သာရထီ၀ ေနတၱာနိ ဂေဟတြာ၊
ဣျႏၵိယာနိ ရကၡႏိ ၱ ပ႑ိတာ” တိ။
၃။ အထ ေခါ အပရာ ေဒ၀တာ ဘဂ၀ေတာ အႏိ ၱေက ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ -
“ေဆတြာ ခီလံ ေဆတြာ ပလိဃံ၊
ဣႏၵခီလံ ဦဟစၥ မေနဇာ။
ေတ စရႏိ ၱ သုဒၶါ ၀ိမလာ၊
စကၡဳမတာ သုဒႏ ၱာ သုသုနာဂါ” တိ။
၄။ အထ ေခါ အပရာ ေဒ၀တာ ဘဂ၀ေတာ သႏိ ၱေက ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ -
“ေယေကစိ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂတာေသ၊
န ေတ ဂမိႆႏိ ၱအပါယဘူမိ ံ။
မဟာယ မာႏုသံ ေဒဟံ၊
ေဒ၀ကာယံ ပရိပူေရႆႏီ ၱ” တိ။

နတ္၊ ျဗဟၼာတုိ႔၏ အစည္းအေ၀း

၅။ အထ ေခါ ဘဂ၀ါ ဘိကၡဴ အာမေႏၱသိ “ေယဘုေယ်န ဘိကၡေ၀ ဒသသု
ေလာကဓာတူသု ေဒ၀တာ သႏၷိပတိတာ ေဟာႏိ ၱ တထာဂတံ ဒႆနာယ
ဘိကၡဳသံဃဥၥ။
ေယပိ ေတ ဘိကၡေ၀ အေဟသံု အတီတမဒၶါနံ အရဟေႏၱာ သမၼာသမၺဳဒၶါ၊
ေတသမၸိ ဘဂ၀ႏၱာနံ ဧတံပရမာေယ၀ ေဒ၀တာ သႏၷိမတိတာ အေဟသံု
ေသယ်ထာပိ မယံွ ဧတရဟိ။
ေယပိေတ ဘိကၡေ၀ ဘ၀ိႆႏိၱ အနာဂတမဒၶါနံ အရဟေႏၱာသမၼာသမၺဳဒၶါ၊
ေတသမၸိ ဘဂ၀ႏၱာနံ ဧတံပရမာေယ၀ ေဒ၀တာ သႏၷိပတိကာ ဘ၀ိႆႏိၱ
ေသယ်ထာပိ မယွံ ဧတရဟိ။
အာစိကၡိႆာမိ ဘိကၡေ၀ ေဒ၀ကာယာနံ နာမာနိ၊ ကိတၱယိႆာမိ ဘိကၡေ၀
ေဒ၀ကာယာနံ နာမာနိ၊ ေဒေသႆာမိ ဘိကၡေ၀ ေဒ၀ကာယာနံ နာမာနိ၊
တံ သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိကေရာထ, ဘာသိႆာ မီ” တိ။ “ဧ၀ံ ဘေႏ ၱ” တိ
ေခါ ေတ ဘိကၡဴ ဘဂ၀ေတာ ပစၥေႆာသံု။
ဘ၀ါ ေတဒေ၀ါစ -

ရဟန္းတို႕ ဒီဗၺစကၡဳအဘိညာဥ္ ၀င္စားျခင္း

၁။ သိေလာက’ မႏုႆာမိ၊ ယတၳ ဘုမၼာ တဒႆိတာ။
ေယ သိတာ ဂိရိဂဗ ၻရံ၊ မဟိတတၱာ သမာဟိတာ။
၂။ ပုထူသီဟာ၀ သလႅီနာ၊ ေလာမဟံသာ ဘိသမ ၻဳေနာ။
ၾသဒါတမနသာ သုဒၶါ၊ ၀ိပၸသႏၷ’ မနာ၀ိလာ။
၃။ ဘိေယ်ာ ပဥၥသေတ ဉတြာ၊ ၀ေန ကာပိလ၀တၳေ၀။
တေတာ အာမႏ ၱယီ သတၳာ၊ သာ၀ေက သာသေန ရေတ။
၄။ ေဒ၀ကာယာ အဘိကၠႏ ၱာ၊ ေတ ၀ိဇာနာထ ဘိကၡေ၀ါ။
ေတ စ အာတပၸ’ မကရုံ၊ သုတြာ ဗုဒၶႆ သာသနံ။
၅။ ေတသံ ပါတုရဟု ဉာဏံ၊ အမႏုႆာနဒႆနံ။
အေပၸေက သတမဒၵကၡဳံ၊ သဟႆံ အထ သတၱရိ ံ။
၆။ သတံ ဧေက သဟႆာနံ၊ အမနုႆာန’ မဒၵသံု။
အေပၸေကနႏ ၱ’ မဒၵကၡဳံ၊ ဒိသာ သဗၺာ ဖုဋာ အဟံု။

နတ္တုိ႔၏အမည္ကိုေဟာျခင္း

၇။ တဥၥ သဗၺံ အဘိညာယ၊ ၀ ၀တၳိတြာန စကၡဳမာ။
တေတာ အာမႏ ၱယီ သတၳာ၊ သာ၀ေက သာသေန ရေတ။
၈။ ေဒ၀ကာယာ အဘိကၠႏ ၱာ၊ ေတ ၀ိဇာနာထ ဘိကၡေ၀ါ။
ေယ ေ၀ါ’ ဟံ ကိတၱယိႆာမိ၊ ဂိရာဟိ အႏုပုဗၺေသာ။
၉။ သတၱသဟႆာ ေတ ယကၡာ၊ ဘုမၼာ ကပိလ၀တၳ၀ါ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၁၀။ ဆသဟႆာ ေဟမ၀တာ၊ ယကၡာ နာနတၱ၀ဏၰိေနာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၁၁။ သာတာဂိရာ တိသဟႆာ၊ ယကၡာ နာနတၱသဏၰိေနာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၁၂။ ဣေစၥေတ ေသာဠသသဟႆာ၊
ယကၡာ နာနတၱ၀ဏၰိေနာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၁၃။ ေ၀သာမိတၱာ ပဥၥသတာ၊ ယကၡာ နာနတၱ၀ဏၰိေနာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၁၄။ ကုမီ ၻေရာ ရာဇဂဟိေကာ၊ ေ၀ပုလႅႆ နိေ၀သနံ။
ဘိေယ်ာနံ သတသဟႆံ၊ ယကၡာနံ ပယိရူပါသတိ။
ကုမီ ၻေရာ ရာဇဂဟေကာ၊ ေသာပါဂါ သမိတိ ံ ၀နံ။
၁၅။ ပုရိမဥၥ ဒိသံ ရာဇာ၊ ဓတရေ႒ာ ပသာသတိ။
ဂႏၶဗၺာနံ အဓိပတိ၊ မဟာရာဇာ ယသာႆိေသာ။
၁၆။ ပုတၱာပိ တႆ ဗဟေ၀ါ၊ ဣႏၵနာမာ မဟဗၺလာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၁၇။ ဒကၡိဏဥၥ ဒိသံ ရာဇာ၊ ၀ိရူေဠွာ တံ ပသာသတိ။
ကုမ ၻ႑ာနံ အဓိပတိ၊ မဟာရာဇာ ပသႆိေသာ။
၁၈။ ပုတၱာပိ တႆ ဗဟေ၀ါ၊ ဣႏၵနာမာ မဟဗၺလာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၁၉။ ပစိ ၦမဥၥ ဒိသံ ရာဇာ၊ ၀ိရူပေကၡာ ပသာသတိ။
နဂါနဥၥ အဓိပတိ၊ မဟာရာဇာ ယသႆိေသာ။
၂၀။ ပုတၱာပိ တႆ ေဟေ၀ါ၊ ဣႏၵနာမာ မဟဗၺလာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၂၁။ ဥတၱရဥၥ ဒိသံ ရာဇာ၊ ကုေ၀ေရာ တံ ပသာသတိ။
ယကၡာနဥၥ အဓိပတိ၊ မဟာရာဇာ ယသႆိေသာ။
၂၂။ ပုတၱာပိ တႆ ဗဟေ၀ါ၊ ဣႏၷနာမာ မဟဗၺလာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၂၃။ ပုရိမံ ဒိသံ ဓတရေဠွာ၊ ဒကၡိေဏန ၀ိရူဠွေကာ။
ပစိ ၦေမန ၀ိရူပေကၡာ၊ ကုေ၀ေရာ ဥတၱရံ ဒိသံ။
၂၄။ စတၱာေရာ ေတ မဟာရာဇာ၊ သမႏ ၱာ စတုေရာ ဒိသာ။
ဒဒၵလႅမာနာ အ႒ံသု၊ ၀ေန ကပိလ၀တၳေ၀။
၂၅။ ေတသံ မာယာနိေနာ ဒါသာ၊ အာဂံု ၀ဥၥနိကာ သဌာ။
မာယာ ကုေဋ႑ဳ ၀ိေဋ႑ဳ၊ ၀ိဋဳစၥ ၀ိဋဳေဋာ သဟ၊
စႏၵေနာ ကာမေသေ႒ာ စ၊ ကိႏၷိဃ႑ဳ နိဃ႑ဳ စ။
၂၆။ ပနာေဒါ ၾသပမေညာ စ၊ ေဒ၀သူေတာ စ မာတလိ။
စိတၱေသေနာ ဟ ဂႏၶေဗၺာ၊ နာေဠွာရာဇာ ဇေနသေဘာ။
အာဂါ ပဥၥသိေခါ ေစ၀၊ တိမၺရူ သူရိယ ၀စ ၦသာ။
၂၇။ ဧေတ စေည စ ရဇာေနာ၊ ဂႏၶဗၺာ သဟ ရာဇူဘိ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။

နဂါးဂဠဳန္တုိ႔ အမည္ကို ေဟာျခင္း
၂၈။ အထာဂံု နာဂသာ နာဂါ၊ ေ၀သာလာ သဟတစ ၦကာ။
ကမၸလႆတရာ အာဂံု၊ ပါယာဂါ သဟ ဉာတိဘိ။
၂၉။ ယာမုနာ ဓတရ႒ာ စ၊ အဂူ နာဂါ ယသႆိ္ေနာ။
ဧရာ၀ေဏာ မဟာနာေဂါ၊ ေသာပါဂါ သမိတိ ံ ၀နံ။
၃၀။ ေယ နာဂရာေဇ သဟသာ ဟရႏိ ၱ၊
ဒိဗၺာ ဒိဇာ ပကၡီ ၀ိသုဒၶစကၡဴ။
ေ၀ဟာယသာ ေတ ၀နမဇၥ်ပတၱာ၊
စိၾတာ သု၀ဏၰ ဣတိ ေတသ နာမံ။
၃၁။ အဘယံ တဒါ နာဂရာဇာန’ မာသိ၊
သုပဏၰေတာ ေခမ’မကာသိ ဗုေဒၶါ။
သဏွာဟိ ၀ါစာဟိ ဥပ၀ွယႏ ၱာ၊
နာဂါ သုပဏၰာ သရဏ’မကံသု ဗုဒၶံ။

အသူရာႏွင့္ မာရ္နတ္
၃၂။ ဇိတာ ၀ဇိရဟေတၳန၊ သမုဒၵံ အသုရာသိတာ၊
ဘာတေရာ ၀ါသ၀ေႆေတ၊ ဣဒၶိမေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
၃၃။ ကာလကဥၥာ မဟာဘိသၼာ၊ အသုရာ ဒါနေ၀ဃသာ။
ေ၀ပစိတၱိ သုစိတၱိ စ၊ မဟာရာေဒါ နမုစီ သဟ။
၃၄။ သတဥၥ ဗလိပုတၱာနံ၊ သေဗၺ ေ၀ေရာစ နာမကာ။
သႏၷယွိတြာ ဗလိေသနံ၊ ရာဟုဘဒၵ’မုပါဂမံု။
သမေယာ ဒါနိ ဘဒၵေႏ ၱ၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ။
၃၅။ အာေပါ စ ေဒ၀ါ ပထ၀ီ၊
ေတေဇာ ၀ါေယာ တဒါဂမံု။
၀ရုဏာ ၀ါရဏာ ေဒ၀ါ၊
ေသာေမာ စ ယသသာ သဟ။
ေမတၱာ ကရုဏာ ကာယိကာ၊
အာဂံု ေဒ၀ါ ယသႆိေနာ။
၃၆။ ဒေသေတ ဒသဓာ ကာယာ၊ သေဗၺ နာနတၱ၀ဏၰိေနာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၃၇။ ေ၀႑ဳေဒ၀ါ သဟလိ စ၊ အသမာ စ ဒုေ၀ ယမာ။
စႏၵယႆူပနိသာ ေဒ၀ါ၊ စႏၵမာဂံု ပုရကၡတြာ။
၃၈။ သူရိယႆူပနိသာ ေဒ၀ါ၊ သူရိယမာဂံု ပုရကၡတြာ။
နကၡတၱာနိ ပုရကၡတြာ၊ အာဂံု မႏၵသလာဟကာ။
၀သူနံ ၀ါသေ၀ါ ေသေ႒ာ၊ သေကၠာပါဂါ ပုရိႏၵေဒါ။
၃၉။ ဒေသေတ ဒသဓာ ကာယာ၊ သေဗၺ နာနတၱ၀ဏၰိေနာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၄၀။ အထာဂံု သဟဘူ ေဒ၀ါ၊ ဇလမဂၢိ သိခါရိ၀။
အရိ႒ကာ စ ေရာဇာ စ၊ ဥမာပုပၸ နိဘာသိေနာ။
၄၁။ ၀ရုဏာ သဟဓမၼာ ဟ၊ အစၥဳတာ စ အေနဇကာ။
သူေလယ်ရုစိရာ အာဂံု၊ အာဂံု ၀ါသ၀ေနသိေနာ။
၄၂။ ဒေသေတ ဒသဓာ ကာယာ၊ သေဗၺ နာနတၱ၀ ဏၰိေနာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၄၃။ သမာနာ မဟာသမာနာ၊ မႏုသာ မာႏုသုတၱမာ။
ခိုၮဒါသိကာ အာဂံု၊ အာဂံု မေနာပေဒါသိကာ။
၄၄။ အာထာဂံု ဟရေယာ ေဒ၀ါ၊
ေယ စ ေလာဟိတ၀ါသိေနာ။
ပါရဂါ မဟာပါရဂါ။
အာဂံု ေဒ၀ါ ယသႆိေနာ။
၄၅။ ဒေသေတ ဒသဓာ ကာယာ၊ သေဗၺ နာနတၱ၀ဏၰိေနာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၄၆။ သုကၠာ ကရမ ၻာ အရုဏာ၊ အာဂံု ေ၀ဃနသာ သဟ။
ၾသဒါတဂယွာ ပါေမာကၡာ၊ အာဂံုေဒ၀ါ ၀ိစကၡဏာ။
၄၇။ သဒါမတၱာ ဟာရဂဇာ၊ မိႆကာ စာ ယသႆိေနာ။
ထနယံ အာဂ ပဗၺဳေႏၷာ၊ ေယာ ဒိသာ အဘိ၀ႆတိ။
၄၈။ ဒေသေတ ဒသဓာ ကာယာ၊ သေဗၺနာတၱ ၀ဏၰိေနာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၄၉။ ေခမိယာ တုသိတာ ယာမာ၊ က႒ကာ စ ယသႆိေနာ။
လမၺီတကာ လာမေသ႒ာ၊ ေဇာတိနာမာ စ အာသ၀ါ။
နိမၼာနရတိေနာ အာဂံု၊ အထာဂံု ပရနိမၼိတာ။
၅၀။ ဒေသေတ ဒသဓာ ကာယာ၊ သေဗၺ နာနတၱ၀ဏၰိေနာ။
ဣဒၶိမေႏ ၱာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊ ၀ဏၰ၀ေႏ ၱာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒမာနာ အဘိကၠာမံု၊ ဘိကၡဴနံ သမိတိ ံ ၀နံ။
၅၁။ သေ႒ေတ ေဒ၀နိကာယာ၊ သေဗၺ နာနတၱ၀ဏၰိေနာ။
နာမႏြေယန အာဂစ ၦံဳ၊ ေယ စေည သဒိသာ သဟ။
၅၂။ ပ၀ု႒ဇာတိ’ မခိလံ၊ ၾသဃတိဏၰ’ မနာသ၀ံ။
ဒေကၡ ေမာဃတရံ နာဂံ၊ စႏၵံ၀ အသိတာတိဂံ။
ျဗဟၼာမ်ား
၅၃။ သုျဗဟၼာ ပရမေတၱာ စ၊ ပုတၱာ ဣဒၶိမေတာ သဟ။
သနကၤုမာေရာ တိေႆာ စ၊ ေသာပါဂ သမိတိ ံ ၀နံ။
၅၄။ သဟႆံ ျဗဟၼေလာကာနံ၊
မဟာျဗဟၼာဘိတိ႒တိ။
ဥပပေႏၷာ ဇုတိမေႏ ၱာ၊
ဘိသၼာကာေယာ ယႆႆိေယာ။
၅၅။ ဒေသတၳ ဣႆရာ အာဂံု၊ ပေစၥက၀သ၀တၱိေနာ။
ေတသဥၥ မဇၥ်ေတာ အာဂ၊ ဟာရိေတာ ပရိ၀ါရိေတာ။ မာရ္နတ္ ေႏွာင့္ယွက္ပံု
၅၆။ ေတ စ သေဗၺ အဘိကၠေႏ ၱ၊ သဣေႏၵ ေဒေ၀ သျဗဟၼေက။
မာရေသနာ အဘိကၠာမိ၊ ပႆ တဏွႆ မႏၵိယံ။
၅၇။ ဧထ ဂဏွထ ဗႏၶထ၊ ရာေဂန ဗဒၶ’ မတၳဳ ေ၀ါ။
သမႏ ၱာ ပရိ၀ါေရထ၊ မာေ၀ါ မုဥၥိတၳ ေကာစိနံ။
၅၈။ ဣတိ တတၳ မဟာေသေနာ၊ ကေဏွာ ေသနံ အေပသယိ။
ပါဏိနာ တလ’ မာဟစၥ၊ သရံ ကတြာန ေဘရ၀ံ။
၅၉။ ယထာ ပါ၀ုႆေကာ ေမေဃာ၊
ထနယေႏ ၱာ သ၀ိဇၨဳေကာ။
တဒါ ေသာ ပစၥဳဒါ၀တၱိ၊
သကၤုေဒၶါ အသယံ၀ေသ။
၆၀။ တဥၥ သဗၺံ အဘိညာယ၊
၀ ၀တၳိတြာန စကၡဳမာ။
တေတာ္ အာမႏ ၳယီ သတၳာ၊
သာ၀ေက သာသေန ရေတ။
မာရေသနာ အဘိကၠႏ ၱာ၊
ေတ ၀ိဇာနာထ ဘိကၡေ၀ါ။
၆၁။ ေတ စ အာတပၸ’ မကရုံ၊ သုတြာ ဗုဒၶႆ သာသနံ။
၀ီတရာေဂဟိ ပကၠာမံု၊ ေနသံ ေလာမာပိ ဣဥၨယံု။
၆၂။ သေဗၺ ၀ိဇိတသဂၤါမာ၊
ဘယဘီတာ ယသႆိေနာ။
ေမာဒႏိ ၱသဟ ဘူေတဟိ၊
သာ၀ကာ ေတ ဇေနသုတာတိ။
မဟာသမယသုတၱံ နိ႒ိတံ။

မဟာသမယသုတ္ (နတ္အစည္းအေဝး) အနက္

၁။ အကြၽႏု္ပ္သည္ ဤသို႔ ၾကားနာခဲ့ရပါသည္ -

အခါတစ္ပါး၌ ျမတ္စြာဘုရားသည္ သကၠတိုင္း ကပိလဝတ္ျပည္ မဟာဝုန္ေတာ၌ ငါးရာမွ်ေသာ အလံုးစံု ရဟႏၲာခ်ည္းျဖစ္ေသာ ရဟန္းသံဃာမ်ားစြာႏွင့္အတူ သီတင္းသံုး ေနေတာ္မူ၏၊ (စၾကာဝဠာတစ္ေထာင္စီ ရွိ ေသာ) ေလာကဓာတ္တိုက္ ဆယ္ခုတို႔မွ နတ္ျဗဟၼာတို႔ သည္လည္း ျမတ္စြာဘုရားကို လည္းေကာင္း ရဟန္း သံဃာ ကို လည္းေကာင္း ဖူးေျမာ္ျခင္းငွါ အမ်ားအားျဖင့္ စည္းေဝး လာေရာက္ကုန္၏။

ထိုအခါ သုဒၶါဝါသဘံု၌ ေနေသာ ျဗဟၼာေလးဦးတို႔အား ဤသို႔ေသာ အၾကံသည္ ျဖစ္၏-
”ဤျမတ္စြာဘုရားသည္ သကၠတိုင္း ကပိလဝတ္ျပည္ မဟာဝုန္ေတာ၌ ငါးရာမွ်ေသာ အလံုးစံု ရဟႏၲာခ်ည္း ျဖစ္ေသာ ရဟန္း သံဃာမ်ားစြာႏွင့္အတူ သီတင္းသံုးေနေတာ္မူ၏၊ (စၾကာဝဠာ တစ္ေထာင္စီရွိေသာ) ေလာကဓာတ္တိုက္ ဆယ္ခုတို႔မွ နတ္တို႔သည္ လည္း ျမတ္စြာဘုရားကို လည္းေကာင္း၊ ရဟန္းသံဃာကိုလည္းေကာင္း ဖူးေျမာ္ျခင္းငွါ အမ်ားအားျဖင့္ စည္းေဝး လာေရာက္ ကုန္၏။ ငါတို႔သည္လည္း ျမတ္စြာဘုရားထံသို႔ ခ်ဥ္းကပ္၍ ျမတ္စြာဘုရား၏ အထံေတာ္၌ အသီးသီး ဂါထာ တစ္ပုဒ္စီ ရြတ္ဆိုရမူ ေကာင္းေလစြ” ဟု (အၾကံျဖစ္၏)။

၂။ ထိုအခါ ထိုျဗဟၼာ (ေလးဦး) တို႔သည္ ဥပမာအားျဖင့္ ခြန္အားရွိေသာ ေယာက်္ားသည္ ေကြးေသာလက္ ကို ဆန္႔သကဲ့သို႔ လည္းေကာင္း၊ ဆန္႔ေသာ လက္ကို ေကြးသကဲ့သို႔လည္းေကာင္းဤအတူ သုဒၶါဝါသ ျဗဟၼာဘံုမွ ကြယ္ခဲ့၍ ျမတ္စြာဘုရား၏ ေရွ႕ေတာ္၌ ထင္ရွားေပၚလာကုန္၏။

ထို႔ေနာက္ ထိုျဗဟၼာ တို႔သည္ ျမတ္စြာဘုရားကို ရွိခိုးၿပီး၍ တစ္ခုေသာ ေနရာ၌ ရပ္ၿပီးလွ်င္ တစ္ဦးေသာ ျဗဟၼာသည္ ျမတ္စြာ ဘုရား၏ အထံေတာ္၌ ဤဂါထာကို ရြတ္ဆို၏-

”(အသွ်င္ဘုရား) မဟာဝုန္ေတာ၌ နတ္ျဗဟၼာအေပါင္းတို႔သည္ စု႐ံုးလာၾကသျဖင့္ အစည္းအေဝး ႀကီးျဖစ္လ်က္ ရွိေနပါ၏၊ အကြၽႏု္ပ္တို႔ သည္ (ကိေလသာရန္သူတို႔) မေအာင္ႏိုင္ေသာ သံဃာေတာ္ ကို ဖူးေျမာ္ျခင္းငွါ ဤတရားသဘင္ အစည္းအေဝးသို႔ လာေရာက္ ပါကုန္၏” ဟု (ရြတ္ဆို၏)။

ထို႔ေနာက္ တစ္ဦးေသာ ျဗဟၼာသည္ ျမတ္စြာဘုရား၏ အထံေတာ္၌ ဤဂါထာကို ရြတ္ဆို၏-

”(အသွ်င္ဘုရား) ထို (အစည္းအေဝး) ၌ ရဟန္းတို႔သည္ မိမိစိတ္ကို တည္ၾကည္ေစလွ်က္ ေျဖာင့္မတ္စြာ ျပဳထားပါကုန္၏၊ ရထားထိန္း သည္ (ျမင္းဇက္) ႀကဳိးတို႔ကို ကိုင္၍ ထိန္းသကဲ့သို႔ ပညာရွိ (ရဟန္း) တို႔သည္ ဣေႁႏၵတို႔ကို ထိန္းသိမ္းေတာ္မူ ၾကပါကုန္၏” ဟု (ရြတ္ဆို၏)။

ထို႔ေနာက္ တစ္ဦးေသာ ျဗဟၼာသည္ ျမတ္စြာဘုရား၏ အထံေတာ္၌ ဤဂါထာကို ရြတ္ဆို၏-

”(အသွ်င္ဘုရား) ျမတ္စြာဘုရား ေကာင္းစြာ ဆံုးမထားၿပီးျဖစ္၍ တဏွာကင္းလ်က္ သန္႔ရွင္း စင္ၾကယ္ေသာ ထိုရဟႏၲာငယ္ တို႔သည္ (ရာဂ ေဒါသ ေမာဟတည္းဟူေသာ) ခလုတ္တံသင္းႏွင့္တံခါး က်ည္မင္းတုပ္ကို ျဖတ္ၿပီး လွ်င္ (ရာဂ ေဒါသ ေမာဟတည္း ဟူေသာ) တံခါးတိုင္ကို ႏုတ္၍ လွည့္လည္ သြားလာ ေနၾကကုန္ ၏” ဟု (ရြတ္ဆို၏)။

ထို႔ေနာက္ တစ္ဦးေသာ ျဗဟၼာသည္ ျမတ္စြာဘုရား၏ အထံေတာ္၌ ဤဂါထာကို ရြတ္ဆို၏-

”(အသွ်င္ဘုရား) ျမတ္စြာဘုရားကို ကိုးကြယ္ရာဟူ၍ ဆည္းကပ္သူ အားလုံးတို႔သည္ အပါယ္ ဘံုသို႔ မေရာက္ၾက ပါကုန္ လတၱံ႕၊ လူ႕ခႏၶာကို စြန္႔ပယ္၍ နတ္ျပည္၌ ျဖစ္ၾကပါကုန္ လတၱံ႕” ဟု (ရြတ္ဆို၏)။

၃။ ထိုအခါ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ရဟန္းတို႔ကို မိန္႔ေတာ္မူ၏-

”ရဟန္းတို႔ (စၾကာဝဠာတစ္ေထာင္စီရွိေသာ) ေလာကဓာတ္ဆယ္ခုတို႔မွ နတ္ျဗဟၼာတို႔သည္ ျမတ္စြာဘုရား ကို လည္းေကာင္း၊ ရဟန္းသံဃာကိုလည္းေကာင္း ဖူးေျမာ္ျခင္းငွါ အမ်ားအားျဖင့္ စည္းေဝး လာေရာက္ၾက ကုန္၏။ ရဟန္းတို႔ အတိတ္ကာလ၌ ပြင့္ေတာ္မူကုန္ေသာ ပူေဇာ္အထူးကို ခံေတာ္မူ ထိုက္ကုန္ေသာ ျမတ္စြာဘုရားတို႔၏ လက္ထက္ေတာ္၌လည္း ယခု ငါ၏ လက္ထက္၌ ကဲ့သို႔ ဤမွ်အတိုင္း အရွည္ရွိေသာ နတ္ျဗဟၼာတို႔သည္ စည္းေဝးခဲ့ၾကကုန္ၿပီ။

ရဟန္းတို႔ အနာဂတ္ကာလ၌ ပြင့္ေတာ္မူလတၱံ႕ကုန္ေသာ ပူေဇာ္အထူးကို ခံေတာ္မူ ထိုက္ကုန္ေသာ ျမတ္စြာဘုရားတို႔၏ လက္ထက္ေတာ္၌လည္း ယခုငါ၏ လက္ထက္၌ကဲ့သို႔ ဤမွ် အတိုင္းအရွည္ ရွိေသာ နတ္ျဗဟၼာတို႔သည္ စည္းေဝးၾကကုန္လတၱံ႕။

ရဟန္းတို႔ နတ္ျဗဟၼာအေပါင္းတို႔၏ အမည္တို႔ကို ေျပာၾကားေပအံ့၊ ရဟန္းတို႔ နတ္ျဗဟၼာ အေပါင္းတို႔၏ အမည္တို႔ကို ေၾကျငာေပအံ့၊ ရဟန္းတို႔ နတ္ျဗဟၼာအေပါင္းတို႔၏ အမည္တို႔ကို ေဟာၾကား ေပအံ့၊ ထိုစကားကို နာၾကားၾကေလာ့၊ ေကာင္းစြာ ႏွလံုးသြင္းၾကေလာ့၊ ေဟာျပေပအံ့”ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။

”ေကာင္းပါၿပီ အသွ်င္ဘုရား”ဟု ထိုရဟန္းတို႔သည္ ျမတ္စြာဘုရားအား ဝန္ခံကုန္၏။

၄။ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ဤတရားကို ေဟာေတာ္မူ၏-

(ရဟန္းတို႔) ဂါထာဖြဲ႕၍ ေဟာၾကားေပအံ့၊ အၾကင္ရဟန္းတို႔သည္ ဘုမၼစိုးနတ္တို႔ မွီဝဲေနထိုင္ရာ ျဖစ္ေသာ ထိုထိုအရပ္ကို မွီ၍ ေနကုန္၏၊ ေတာင္ေခါင္းကို မွီ၍ ေန ကုန္၏၊ ထိုရဟန္းတို႔သည္နိဗၺာန္သို႔ ေစလႊတ္အပ္ေသာ စိတ္ရွိကုန္၏၊ တည္ ၾကည္ေသာ စိတ္ရွိကုန္၏၊ ထိုမ်ားစြာေသာ ရဟန္းတို႔သည္ ၾကက္သီးေမြးညင္းမွ် ထျခင္း မရွိမူ၍ ျခေသၤ့မင္းကဲ့သို႔ တစ္းပါးတည္း ကိန္းေအာင္းေလ့ရွိ ကုန္၏၊ ျဖဴစင္ေသာ စိတ္ရွိ၍ ေနာက္က်ဳ ကင္းလ်က္ သန္႔ရွင္း ၾကည္လင္ကုန္၏။ ထိုအခါ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ကပိလဝတ္ျပည္ မဟာဝုန္ေတာ၌ တပည့္သာဝက ငါးရာေက်ာ္တို႔သာသနာေတာ္ဝယ္ ေမြ႕ေလ်ာ္ ေနၾကသည္ကို သိေတာ္မူ၍၊ ရဟန္း တို႔ နတ္ျဗဟၼာအေပါင္းတို႔ေရွး႐ႈလာေရာက္လ်က္ ရွိကုန္၏၊ ထို (နတ္ျဗဟၼာ အေပါင္း) တို႔ကို (ဒိဗၺစကၡဳဥာဏ္ျဖင့္) သိကုန္ေလာ့ဟုမိန္႔ေတာ္မူ၏၊ ထိုရဟန္းတို႔ သည္လည္း ျမတ္စြာဘုရား၏ အဆံုးအမကို ၾကားနာရ၍ (သိျခင္းငွါ) အားထုတ္ ကုန္၏။ ထိုရဟန္းတို႔အား နတ္ျဗဟၼာတို႔ကို ျမင္စြမ္းႏိုင္ေသာ ဒိဗၺစကၡဳဥာဏ္သည္ ထင္ရွား ျဖစ္ေပၚ၏၊ အခ်ဳိ႕ေသာ ရဟန္းတို႔သည္ နတ္ျဗဟၼာတစ္ရာကို ျမင္ကုန္၏၊ အခ်ဳိ႕ ေသာ ရဟန္းတို႔သည္တစ္ေထာင္ကို အခ်ဳိ႕ေသာ ရဟန္းတို႔သည္ ခုနစ္ေသာင္းကို အခ်ဳိ႕ေသာ ရဟန္းတို႔သည္ နတ္ျဗဟၼာ တစ္သိန္းကို ျမင္ကုန္၏၊ အခ်ဳိ႕ေသာ ရဟန္းတို႔သည္ နတ္ျဗဟၼာ အနႏၲကို ျမင္ကုန္၏၊ အရပ္မ်က္ႏွာ အားလံုးတို႔သည္ နတ္ျဗဟၼာတို႔ျဖင့္ ျပည့္ႏွက္လ်က္ ရွိကုန္၏။ ထိုအခါ စကၡဳငါးပါးႏွင့္ ျပည့္စံုေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ထို (ရဟန္းတို႔၏ အသီးသီးျမင္ပံု) အလံုးစံုကို ထူးေသာ ဉာဏ္ျဖင့္ သိ၍ ပိုင္းျခားမွတ္သားေတာ္မူၿပီး လွ်င္ သာသနာေတာ္၌ ေမြ႕ေလ်ာ္ကုန္ေသာ တပည့္သာဝကာတို႔အား မိန္႔ေတာ္ မူ၏-

ရဟန္းတို႔ နတ္ျဗဟၼာအေပါင္းတို႔သည္ ေရွးရႈလာေရာက္လ်က္ ရွိကုန္၏၊ ထို (နတ္ျဗဟၼာအေပါင္း) တို႔ကို (ဒိဗၺစကၡဳဥာဏ္ျဖင့္) သိကုန္ေလာ့၊ ယင္းနတ္ျဗဟၼာတို႔ ကို သင္တို႔အားဂါထာျဖင့္ အစဥ္အတိုင္း ငါ ေျပာၾကား ေပအံ့။

၅။ (ရဟန္းတို႔) ေျမ၌ တည္ကုန္ေသာ ကပိလဝတ္ျပည္ကို မွီ၍ ေနကုန္ေသာ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ ႀကီးကုန္ ေသာ အဆင္းလွကုန္ေသာ အျခံအရံမ်ားကုန္ေသာ ထိုခုနစ္ ေထာင္ေသာနတ္တို႔သည္ မဟာဝုန္ေတာ ရဟန္းတို႔၏ အစည္းအေဝးသို႔ ဝမ္း ေျမာက္ဝမ္းသာ လာေရာက္ကုန္၏။ ဟိမဝႏၲာေတာင္ ၌ ေနကုန္ေသာ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ အေသြးအေရာင္ရွိကုန္ေသာ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ႀကီးကုန္ေသာ အဆင္းလွ ကုန္ေသာ အျခံအရံမ်ားကုန္ေသာ ေျခာက္ေထာင္ေသာ နတ္တို႔သည္ မဟာဝုန္ေတာ ရဟန္းတို႔၏ အစည္းအေဝးသို႔ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ လာေရာက္ကုန္၏။ သာတာဂိရိေတာင္၌ ေနကုန္ေသာ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ အေသြးအေရာင္ ရွိကုန္ေသာတန္ခိုးအာႏုေဘာ္ႀကီးကုန္ေသာ အဆင္းလွကုန္ေသာ အျခံအရံမ်ားကုန္ေသာ သံုးေထာင္ေသာနတ္တို႔သည္ မဟာဝုန္ေတာ ရဟန္းတို႔၏ အစည္းအေဝးသို႔ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ လာေရာက္ကုန္၏။ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ အေသြးအေရာင္ ရွိကုန္ေသာ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ ႀကီးကုန္ေသာ အဆင္းလွကုန္ေသာ အျခံအရံ မ်ားကုန္ေသာ ဤတစ္ေသာင္းေျခာက္ေထာင္ေသာ နတ္တို႔သည္ မဟာဝုန္ေတာ ရဟန္းတို႔၏ အစည္းအေဝးသို႔ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ လာေရာက္ကုန္၏။ ေဝႆာမိတၱေတာင္၌ ေနကုန္ေသာ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ အေသြးအေရာင္ ရွိကုန္ေသာ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ ႀကီးကုန္ေသာ အဆင္းလွကုန္ေသာ အျခံအရံမ်ားကုန္ေသာ ငါးရာ ေသာ နတ္တို႔သည္မဟာဝုန္ေတာ ရဟန္းတို႔၏ အစည္းအေဝးသို႔ ဝမ္းေျမာက္ ဝမ္းသာ လာေရာက္ကုန္၏။ ရာဇၿဂိဳဟ္ျပည္ ေဝပုလႅေတာင္၌ ေနေသာ ကုမၻီရနတ္ (စစ္သူႀကီး) ကို အသိန္း မကေသာ နတ္တို႔သည္ျခံရံခစားကုန္၏၊ ရာဇၿဂိဳဟ္ျပည္၌ ေန ေသာ ထိုကုမၻီရနတ္ (စစ္သူႀကီး) သည္လည္း မဟာဝုန္ေတာရဟန္းတို႔၏ အစည္းအေဝးသို႔ ဝမ္းေျမာက္ ဝမ္းသာ လာေရာက္၏။

၆။ အေရွ႕အရပ္ကို အုပ္စိုးေသာ ဂႏၶဗၺနတ္တို႔၏အရွင္ ဓတရ႒နတ္မင္းႀကီး သည္ မ်ားေသာ အျခံအရံ ရွိ၏။ ထို (နတ္မင္းႀကီး) ၏ သားေတာ္တို႔သည္ မ်ားလွကုန္၏၊ ခြန္အားႀကီး ကုန္ေသာ တန္ခိုး အာႏုေဘာ္ ႀကီးကုန္ ေသာ အဆင္းလွကုန္ေသာ အျခံအရံမ်ားကုန္ေသာ ဣႏၵ အမည္ရွိေသာ သားေတာ္တို႔သည္လည္း မဟာဝုန္ေတာ ရဟန္းတို႔၏ အစည္းအ ေဝးသို႔ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ လာေရာက္ကုန္၏။

ေတာင္အရပ္ကို အုပ္စိုးေသာ ကုမၻဏ္တို႔၏အရွင္ ဝိ႐ူဠႇက နတ္မင္းႀကီးသည္ မ်ား ေသာ အျခံအရံရွိ၏။ ထိုနတ္မင္းႀကီး၏ သားေတာ္တို႔သည္ မ်ားလွကုန္၏၊ ခြန္အားႀကီး ကုန္ေသာ တန္ခိုး အာႏုေဘာ္ ႀကီးကုန္ေသာ အဆင္းလွကုန္ေသာ အျခံအရံမ်ားကုန္ေသာ ဣႏၵအမည္ရွိေသာ သားေတာ္တို႔သည္လည္း မဟာဝုန္ေတာ ရဟန္းတို႔၏ အစည္း အေဝးသို႔ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ လာေရာက္ ကုန္၏။

အေနာက္အရပ္ကို အုပ္စိုးေသာ နဂါးတို႔၏အရွင္ ဝိ႐ူပကၡ နတ္မင္းႀကီးသည္ မ်ားေသာ အျခံအရံရွိ၏။ ထိုနတ္မင္းႀကီး၏ သားေတာ္တို႔သည္ မ်ားလွကုန္၏၊ ခြန္အားႀကီး ကုန္ေသာ တန္ခိုး အာႏုေဘာ္ ႀကီးကုန္ေသာ အဆင္းလွကုန္ေသာ အျခံအရံမ်ားကုန္ေသာ ဣႏၵ အမည္ရွိေသာ သားေတာ္တို႔ သည္လည္း မဟာဝုန္ေတာ ရဟန္းတို႔၏ အစည္း အေဝးသို႔ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ လာေရာက္ ကုန္၏။

ေျမာက္အရပ္ကို အုပ္စိုးေသာ နတ္ဘီလူးတို႔၏ အရွင္ကုေဝရနတ္မင္းႀကီးသည္ မ်ားေသာ အျခံအရံရွိ၏။ ထို (နတ္မင္းႀကီး) ၏ သားေတာ္တို႔သည္ မ်ားလွကုန္၏၊ ခြန္အားႀကီးကုန္ေသာ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ ႀကီးကုန္ေသာ အဆင္းလွကုန္ေသာ အျခံအရံမ်ားကုန္ေသာ ဣႏၵ အမည္ရွိေသာ သားေတာ္တို႔ သည္လည္း မဟာဝုန္ေတာ ရဟန္းတို႔၏ အစည္း အေဝးသို႔ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ လာေရာက္ ကုန္၏။

အေရွ႕အရပ္၌ ဓတရ႒နတ္မင္းႀကီး၊ ေတာင္အရပ္၌ ဝိ႐ူဠႇကနတ္မင္းႀကီး၊ အေနာက္အရပ္၌ဝိ႐ူ ပကၡနတ္မင္းႀကီး၊ ေျမာက္အရပ္၌ ကုေဝရနတ္မင္းႀကီး။ ထိုနတ္မင္းႀကီး ေလးေယာက္ တို႔သည္ ထက္ဝန္းက်င္ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာတို႔၌ အလြန္ေတာက္ပ ကုန္လ်က္ ကပိလဝတ္ျပည္ မဟာဝုန္ေတာ၌ တည္ရွိကုန္၏။

၇။ ထို (နတ္မင္းႀကီး) တို႔၏ ကြၽန္ယံုေတာ္ျဖစ္ကုန္ေသာ ပရိယာယ္မာယာမ်ား ကုန္ေသာ လွည့္စား တတ္ကုန္ ေသာ ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲ တတ္ကုန္ေသာ မာယာနတ္ ကုေဋ႑ဳနတ္ ဝိေဋ႑ဳနတ္ ဝိဋဳစၥနတ္ ဝိဋဳဋနတ္ႏွင့္ တကြ -

စႏၵနနတ္ ကာမေသ႒နတ္ ကိႏၷိဃ႑ဳနတ္ နိဃ႑ဳနတ္တို႔သည္ လာေရာက္ ကုန္၏၊ ပနာဒနတ္ ၾသပမညနတ္ ရထားထိန္းမာတလိနတ္ စိတၱမည္ေသာဂႏၶဗၺနတ္ ေသနမည္ေသာဂႏၶဗၺနတ္ စိတၱေသနမည္ေသာဂႏၶဗၺနတ္ နဠရာဇာနတ္ ဇနဝသဘနတ္ ပၪၥသိခနတ္ တိမၺ႐ုနတ္သူရိယ ဝစၧသာနတ္သမီး။ ဤ (ဆိုခဲ့ၿပီးေသာ ဂႏၶဗၺနတ္) တို႔သည္ လည္းေကာင္း တစ္ပါးေသာ နတ္တို႔သည္ လည္းေကာင္း နတ္မင္းႀကီးတို႔ႏွင့္ အတူ မဟာဝုန္ေတာ ရဟန္းတို႔၏ အစည္းအေဝးသို႔ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ လာေရာက္ကုန္၏။

၈။ ထိုမွတစ္ပါး နာဂသအိုင္၌ေနေသာ နဂါးတို႔ႏွင့္ ေဝသာလီ၌ ေနေသာ နဂါး တို႔သည္ နဂါးပရိသတ္ႏွင့္ အတူ လာေရာက္ကုန္၏၊ ကမၸလမည္ေသာနဂါး အႆတရမည္ေသာ နဂါးႏွင့္ ပယာဂဆိပ္၌ ေနေသာ နဂါးတို႔သည္ ေဆြမ်ဳိးတို႔ႏွင့္ အတူ လာေရာက္ကုန္၏။ အျခံအရံမ်ားကုန္ေသာ ယမုနာျမစ္၌ ေနေသာ နဂါးတို႔ႏွင့္ ဓတရ႒အမ်ဳိး၌ျဖစ္ေသာ နဂါးတို႔သည္ လာေရာက္ကုန္၏၊ ဧရာဝဏ္ ဆင္ေျပာင္ႀကီးမည္ေသာ ထိုနတ္သား သည္လည္း မဟာဝုန္ေတာရဟန္းတို႔၏ အစည္းအေဝးသို႔ လာေရာက္ ကုန္၏။ အၾကင္ဂဠဳန္တို႔သည္ (ဆိုခဲ့ၿပီးေသာ) နဂါးမင္းတို႔ကို အႏိုင္အထက္ျပဳ၍ ဖမ္းယူ ႏိုင္ကုန္၏၊ နတ္ကဲ့သို႔အာႏုေဘာ္ရွိကုန္၏၊ (အမိဝမ္းႏွင့္ ဥခြံတြင္းမွ) ႏွစ္ႀကိမ္ ေမြးဖြားရကုန္၏၊ အေတာင္ရွိကုန္၏၊ စင္ၾကယ္ေသာ မ်က္စိအျမင္ ရွိကုန္၏၊ စိၾတသုပဏၰ အမည္ရွိကုန္၏ ထိုဂဠဳန္တို႔သည္ေကာင္းကင္ ခရီးျဖင့္ ေတာအုပ္ အလယ္သို႔ ေရာက္လာကုန္၏။ ထိုအခါ ျမတ္စြာဘုရားသည္ဂဠဳန္ေဘးမွ ၿငိမ္းေအာင္ ျပဳေတာ္မူသျဖင့္ နဂါးတို႔ အားေဘးကင္းေလ၏၊ နဂါးႏွင့္ ဂဠဳန္တို႔သည္သိမ္ေမြ႕ေသာ စကားတို႔ျဖင့္ ေခၚေဝၚေျပာဆိုလ်က္ ျမတ္စြာဘုရားကို ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္ၾက ကုန္၏။

၉။ ဝရဇိန္လက္နက္ရွိေသာ သိၾကားမင္းကို စစ္႐ႈံးသျဖင့္ သမုဒၵရာကို မွီ၍ ေနရကုန္ေသာအသူရာ တို႔သည္ သိၾကားမင္း၏ ညီေနာင္တို႔ပင္ ျဖစ္ကုန္၏။

မဟာသမယသုတ္ေတာ္ ရြတ္ဆုိရျခင္း၏ အက်ိဳးေက်းဇူး

ကမၻာ့ ပညာရွင္တို႕မ်က္လံုးထဲက ဗုဒၶဘာသာ

အခုတေလာ ဗုဒၶ ဘာသာကို ေစာ္ကားေနတဲ့ ဘေလာ့တစ္ခု ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႕ ဘာသာဟာ ကမၻာ့ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အျမင္မွာ ဘယ္လိုရွိလဲ ဆိုတာသိရေအာင္ ေဖာ္ျပလိုက္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္.....
ပါရမီေတာ္အစုအေ၀း
ဗုဒၶဟူသည္ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ႕သည္ ပါရမီေတာ္မ်ား၏ အစုအေ၀းျဖစ္သည္။ ေအာင္ျမင္ ထူးျခားသည္က သာသနာျပဳ သက္တမ္း ၄၅-ႏွစ္ တာအတြင္း သူ႕(ေဟာေျပာခ်က္) စကားလံုးအားလံုးကို လုပ္ငန္း အသြင္သို႕ ေျပာင္းလဲေစခဲ႕သည္။ (သက္၀င္လႈပ္ရွားေစခဲ႕သည္) လူ႕သမာဓိအားနည္းမႈ (သို႕မဟုတ္) ယုတ္ညံ႕ သည္႕တပ္မက္မႈကို ထြက္ေပါက္ေပးသည္႕ ေနရာမရွိေပ ။ ဗုဒၶ၏လူမႈက်င္႕၀တ္ဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္း (ဂီဟိ၀ိနယ) သည္ ကမၻာကပင္ သိရွိထားသည္႕ အျပည္စံုဆံုး စည္းမ်ဥ္းျဖစ္သည္။
( ဂ်ာမန္ပညာရွင္ ပါေမာကၡ မက္ခ္စ္မူလာ)
အျမင္႔ျမတ္ဆံုးလူသား
လူသားထုတစ္ရပ္လံုးတြင္ အျမင္႔ျမတ္ဆံုးလူသားကို ေတြ႕ျမင္လိုပါက ဖုန္းေတာင္းယာစကာအ၀တ္အဆင္ ႏွင္႔္ရွင္ဘုရင္တစ္ပါးကို ရႈၾကည္႕ လိုက္ပါ။ သူသည္ လူသားထု အတြင္းတြင္ အျမင္႔မားဆံုး စြန္႕လႊတ္ႏိုင္သူ ျဖစ္သည္။
( မူစလင္ကဗ်ာဆရာ အဗၺဒူအတဟိယ)
ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမ
ဗုဒၶတြင္ အားလံုးေသာ ေဟာေျပာခ်က္မ်ား ၊ တရားေသ အယူ၀ါဒမ်ားထက္ ပိုမိုျမင္႔ျမတ္သည္႕ အရာတစ္ခု ရွိျပီးျဖစ္သည္။ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမေတာ္သည္ လူသားထုအတြက္ တစ္သက္လံုး ရင္ကိုေအးျမေစသည္ ။လူမႈဒုကၡ သူကၡ အရႈပ္အေထြးမ်ားအတြက္ ဗုဒၶ၏ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဒသနာေတာ္သည္ အတိတ္ကထက္ ယေန႕တြင္ ပိုျပီးလိုအပ္ ေပသည္။ (ေနရူး)
သမားေတာ္ ဗုဒၶ
ဗုဒၶသည္ သမားေတာ္တစ္ဦးႏွင္႕တူ၏။ သမားေတာ္သည္ ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳး၏ လကၡဏာ၊ ေရာဂါဇစ္ျမစ္၊ ကုသရန္ ေဆး၀ါးႏွင္႕ အသံုးခ်ပံုတို႕ကို သိသကဲ႕သို႕ ဗုဒၶသည္ ဆင္းရဲဒုကၡ အဆင္႕ဆင္႕၊ ဒုကၡ၏မူလဘူတ အၾကာင္း၊ (သမုဒယ) ဒုကၡခ်ဳပ္ရာနိဗၺာန္သို႕ သြားရာလမ္းေၾကာင္းဟူေသာ အရိယသစၥာ ၄-ပါးကိုေဟာၾကားေတာ္ မူခဲ႕သည္။ (ေဒါက္တာအက္ဒြပ္ကြန္ဇ္)
ေတာက္ပသည္႔ ေနတစ္ဆူ
က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္ျခင္း ၊ အမ်က္သိုျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္ျခင္းတို႕ လႊမ္းမိုးေနသည္႕ ဒီကမၻာ၀ယ္ ဗုဒၶ၏အဆံုး အမသည္ ေရာင္ျခည္တစ္ေထာင္ အလင္းေဆာင္သည္႕ ေနတစ္ဆူကဲ႕သို႕ ေတာက္ပေနေပသည္။ ဗုဒၶ၏အဆံုး အမေတာ္သည္ ကမၻာေပၚ၀ယ္ အႏုျမဴဗံုးမ်ား၊ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ဗံုးမ်ားရွိေနသည္ထက္ပိုျပီး လိုအပ္ေသာအခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ ထိုအဆံုးအမ၏မွန္ကန္မႈသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀- အထိ သက္တမ္းရ်ည္ရွင္သန္ေနခဲ႕သည္။ ထာ၀စဥ္ တည္ျမဲသည္႕ အဆံုးအမကို ႏွလံုးမူလ်က္ ယင္းေဒသနာေတာ္ အလင္းေရာင္ျဖင္႕ ကၽြန္ုပ္တို႕၏ အေတြးအၾကံ အျပဳအမူမ်ားကို ျပဳျပင္ၾကပါစို႕။ အႏုျမဴေခတ္၏ အမွားမ်ားကိုပင္ တည္ၾကည္ေသာသမာဓိတရားျဖင္႕ ရင္ဆိုင္ျပီး ဟုတ္ေသာအၾကံ မွန္ေသာအလုပ္တို႕ကို တိုးျမွင္႕ျခင္းျဖင္႕အနည္းငယ္မွ် အကူအညီရႏိုင္ေကာင္းေပမည္။
(ေနရူး)
ဗုဒၶ၏မူလေဒသနာမ်ား
တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္ျခင္း၊ ျငိကပ္တြယ္တာျခင္းမွ လြတ္ေျမာက္ေသာအားျဖင္႕ ဂုဏ္သေရရွိမႈ၊ ျငိမ္သက္ တည္ၾကည္မႈ ၊ ကရုဏာထားမႈမည္သည္႕တို႕ကား အေရွ႕တိုင္းဗုဒၶဘာသာ၏ မူလပင္မျဖစ္ေသာ သင္ျပခ်က္ ေဒသနာမ်ားျဖစ္သည္။ (အီးေအ-ဘာထ္)
ဗုဒၶ၀ါဒသည္ စိတ္ကူးယဥ္ေလာကသို႕ဦးမတည္ပါ
ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ေလာကႏွင္႕ဘ၀၏ တကယ္႕ပကတိအျဖစ္မွန္ကိုသာ ဆင္ျခင္သံုးသပ္ရကား သဘာ၀အတိုင္း ရႈျမင္ေသာ၀ါဒဟုဆိုရေပမည္။ ၄င္း၀ါဒသည္ အေၾကာင္းအရာ ဟူသမွ်ကို ယထာဘူတက်ေအာင္ ေလ႕လာ သံုးသပ္သည္။ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ စိတ္ကူးယဥ္ေလာကတြင္ေမ႕ေလ်ာ႕ေပ်ာ္ပါးေနေစရန္ ေမွာက္မွားေသာ ႏွစ္သိမ္႕မႈကို လည္းမေပး ၊ အျပစ္မ်ားအႏၱရာယ္မ်ားကို ေတြးေတာျပီး စိုးရိမ္ေသာကေရာက္ေနေအာင္ ေခ်ာက္လွန္႔ ႏွိပ္စက္ မႈလည္းမျပဳ ။ မိမိ၏ ပကတိအစစ္အမွန္၊ ပတ္၀န္းက်င္ေလာက၏ အေျခအေနအျဖစ္သနစ္အမွန္ကို အတိအက် ယထာဘူတက်က်ေျပာျပျပီး လြတ္လပ္ေရးတည္ျငိမ္ေရးႏွင္႕ခ်မ္းေျမ႕ေပ်ာ္ရြင္ေရးကို ရရွိႏိုင္ရန္ လမ္းညႊန္ျပသေပး ေပသည္။
(ဆရာေတာ္ ေဒါက္တာ ၀ါပိုလာရာဟုလာ)
စၾကာ၀ဠာဘာသာတရား
အနာဂတ္ဘာသာေရးသည္ စၾကာ၀ဠာတစ္ခုလံုးႏွင္႕ ဆိုင္သည္႕ ဘာသာတရား ျဖစ္လာလိမ္႕မည္။ ပုဂၢိဳလ္ ေရးဆိုင္ရာမ်ားကို ဖံုးကြယ္လ်က္ အဓိပၸါယ္ျပည္႕၀သည္႕ ေပါင္းစပ္မႈအျဖစ္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရာအားလံုး ၏ အေတြ႕အၾကံဳမွ ထြက္ေပၚလာသည္႕ ဘာသာေရးအသိဥာဏ္ကို အေျခခံလိမ္႕မည္။
(အဲလဘတ္ အိန္စတိန္း)
ဗုဒၶဘာသာတြင္ဟန္ေဆာင္မႈမရွိ
အသိပညာအလင္းကို လြတ္ေျမာက္မႈ၏ အႏွစ္သာရ အျဖစ္အေန ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းသည္ ဗုဒၶဘာသာ၏ ဂုဏ္က်က္သေရျဖစ္သည္။ ဗုဒၶဘာသာတြင္ သီလႏွင္႕ပညာကို တစ္ခုစီခြဲျခားလို႕ မရေပ။ ျမင္႕မားေသာဘ၀ အေျခခံကို သီလက ျပဳျပင္ေပးလွ်င္ အသိပညာက ဘ၀ကို ျပီးျပည္႕စံုေစသည္။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ကို ျပည္႕ျပည္႕၀၀နားမလည္ဘဲ လုိအပ္သည္႕ ၀ိပသနာပညာကို မပိုင္ဆိုင္ခဲ႕လွ်င္ မည္သူ႕ကိုမွ်အမွန္တကယ္ စာရိတၱ ျပည္႕၀သူဟု မဆိုႏိုင္ေပ။ ယင္းႏွင္႕ပတ္သက္ျပီး ဗုဒၶဘာသာသည္ အျခားဘာသာအားလံုးႏွင္႕ ကြဲျပားသည္။ ဘုရားတစ္ဆူတည္းသာရွိ၏ဟု ယူဆၾကေသာ ဘာသာတရားအားလံုးပင္ တစ္စံုတစ္ရာေသာ ဟန္ေဆာင္မႈျဖင္႕ အစျပဳၾကေပသည္။ ယင္းဟန္ေဆာင္မႈမ်ားကို အသိပညာ တိုးတက္မႈက ဆန္႕က်င္မိသည္႕အခါ ၀မ္းနည္းမႈ(ေသာက) ျဖစ္ရေပေတာ႕သည္။ သို႕ရာတြင္ ဗုဒၶဘာသာသည္ဟန္ေဆာင္မႈျဖင္႕ အစမပ်ိဳးပါ။ ေက်ာင္ေတာင္အလား ခိုင္မာသည္႕ အေၾကာင္းအရာေပၚတါင္ ရပ္တည္ပါသည္ ။ ထို႕ေၾကာင္႕အသိပညာအလင္း သက္သက္ကို မည္သည္႕အခါမွ် မေရွာင္လႊဲႏိုင္ပါေပ။ (ပါေမာကၡ လက္ၡရွ္ နာရာဆု)
မွတ္ခ်က္။ ။ ကိုေရႊေသာင္း၀င္း ၏ ကမၻာ့ ပညာရွင္တို႕မ်က္လံုးထဲက ဗုဒၶဘာသာ စာအုပ္မွ တစ္ခ်ိဳ႕ကို ကူးယူေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။

မာနကာမသုတ္...

သာဝတၳိနိဒါန္း

ထိုနတ္သားသည္ တစ္ခုေသာ ေနရာ၌ ရပ္တည္ကာ ျမတ္စြာဘုရား၏ ထံေတာ္ ပါး၌ ဤဂါထာကို ေလွ်ာက္၏-

''ဤေလာက၌ ေထာင္လႊားမႈ 'မာန'ကို လိုလားသူအား တည္ၾကည္မႈႏွင့္ စပ္ေသာ ဆံုးမေၾကာင္းတရားသည္ မရွိႏိုင္၊ တည္ၾကည္မႈ မရွိသူအား သစၥာေလးပါးကို သိေသာ မဂ္ဉာဏ္သည္ မရွိႏိုင္၊ ေတာ၌ တစ္ေယာက္တည္း ေနလ်က္ ေမ့ေလ်ာ့ ေသာ သူသည္ ေသျခင္း၏ တည္ရာ ေတဘူမကဝဋ္၏ တစ္ဖက္ကမ္း နိဗၺာန္သို႔ မကူးေျမာက္ႏိုင္ရာ'' ဟု ေလွ်ာက္၏။

ေထာင္လႊားမႈ 'မာန'ကိုပယ္၍ ေကာင္းစြာ တည္ၾကည္ေသာ စိတ္ရွိေသာ ေကာင္း ေသာ စိတ္ရွိေသာ မေမ့မေလ်ာ့ေသာ ထိုသူသည္ အလံုးစံုေသာ ခႏၶာစသည္တို႔၌ တပ္မက္မႈမွ ကင္းလြတ္သည္ျဖစ္၍ ေတာ၌ တစ္ေယာက္တည္း ေနလ်က္ ေသျခင္း၏ တည္ရာ ေတဘူမကဝဋ္၏ တစ္ဖက္ကမ္း နိဗၺာန္သို႔ ကူးေျမာက္ ႏိုင္ရာ၏ ဟု ေဟာေတာ္မူ၏။

၉ - မာနကာမသုတ္၊ နဠ၀ဂ္၊ သဂါထာ၀ဂၢသံယုတ္ပါဠိေတာ္။

သာသနာ အရွည္တည္တံ့ေရး သံုးဆယ့္ခုနစ္ပါး၊

ရဟန္းတို႔ ငါသည္ ထူးေသာ ဉာဏ္ျဖင့္ သိ၍ ေဟာေတာ္မူအပ္ေသာ တရားေတာ္ တို႔ကို သင္တို႔သည္ ေကာင္းစြာ သင္ယူ၍ မွီဝဲအပ္ကုန္၏၊ ပြါးမ်ားအပ္ကုန္၏၊ အဖန္ဖန္ ေလ့က်င့္အပ္ကုန္၏၊ ယင္းသို႔မွီဝဲပြါးမ်ား ေလ့က်င့္သည္ရွိေသာ္ ဤျမတ္ ေသာ အက်င့္ 'သာသနာေတာ္' သည္ အရွည္ခိုင္ခန္႔လ်က္ ၾကာျမင့္စြာ တည္တံ့ရာ ၏၊ ထို (သို႔တည္တံ့ျခင္း) သည္ လူအမ်ား၏ စီးပြါးခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ေလာကကို ေစာင့္ေရွာက္ရန္ အလို႔ငါွ နတ္လူတို႔၏ အက်ဳိးစီးပြား ခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ျဖစ္ေလ ရာ၏။

ရဟန္းတို႔ ငါသည္ ထူးေသာဉာဏ္ျဖင့္ သိ၍ ေဟာေတာ္မူအပ္ေသာ တရားတို႔ကို သင္တို႔သည္ ေကာင္းစြာ သင္ယူ၍ မွီဝဲအပ္ကုန္၏၊ ပြါးမ်ားအပ္ကုန္၏၊ အဖန္ဖန္ ေလ့က်င့္အပ္ကုန္၏၊ ယင္းသို႔ မွီဝဲပြါးမ်ား ေလ့က်င့္သည္ ရွိေသာ္ ဤျမတ္ေသာ အက်င့္ 'သာသနာေတာ္' သည္ အရွည္ခိုင္ခံ့လ်က္ ၾကာျမင့္စြာ တည္တံ့ ရာ၏၊ ထို (သို႔တည္တံ့ျခင္း) သည္ လူအမ်ား၏ စီးပြါးခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ေလာကကို ေစာင့္ ေရွာက္ရန္ အလို႔ငါွ နတ္လူတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြား ခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ျဖစ္ေလရာ ၏ဟု ဆိုရာ၌ ထူးေသာဉာဏ္ျဖင့္သိ၍ ငါေဟာအပ္ေသာ ထိုတရားတို႔ကား အဘယ္ နည္း။

ယင္းတရားတို႔ကား ...

၁... သတိပ႒ာန္ေလးပါး
၂... သမၼပၸဓာန္ေလးပါး
၃... ဣဒၶိပါဒ္ေလးပါး
၄... ဣေႁႏၵငါးပါး
၅... ဗိုလ္ငါးပါး
၆... ေဗာဇၩင္ခုနစ္ပါး
၇... အဂၤါရွစ္ပါးရွိေသာ အရိယမဂ္တို႔ေပတည္း...။

ရဟန္းတို႔ ငါသည္ သင္တို႔အား ထူးေသာဉာဏ္ျဖင့္ သိ၍ ေဟာအပ္ေသာ ဤ တရားေတာ္တို႔ကို သင္တို႔သည္ ေကာင္းစြာ သင္ယူ၍ မွီဝဲအပ္ကုန္၏၊ ပြါးမ်ားအပ္ ကုန္၏၊ အဖန္ဖန္ ေလ့က်င့္အပ္ကုန္၏၊

ယင္းသို႔ မွီဝဲပြါးမ်ား ေလ့က်င့္သည္ရွိေသာ္ ဤျမတ္ေသာအက်င့္ 'သာသနာေတာ္' သည္ အရွည္ခိုင္ခံ႕လ်က္ ၾကာျမင့္စြာ တည္တံ့ရာ၏၊ ထို (သို႔တည္တံ့ျခင္း) သည္ လူအမ်ား၏ စီးပြါးခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ေလာကကို ေစာင့့္ေရွာက္ရန္ အလို႔ငွါ နတ္လူတို႔ ၏ အက်ဳိးစီးပြားႏွင့္ ခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ျဖစ္ေလရာ၏ ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။

ထို႔ေနာက္ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ရဟန္းတို႔အား မိန္႔ေတာ္မူျပန္သည္မွာ-

ရဟန္းတို႔ သင္တို႔အား ယခု ငါ မိန္႔မွာဦးအံ့၊
ျပဳျပင္ေပးရေသာ 'သခၤါရ' တရားတို႔သည္ ပ်က္စီးျခင္း သေဘာ ရွိကုန္၏၊
မေမ့ေသာ သတိတရားျဖင့္* ကိစၥၿပီးစီးေအာင္ အားထုတ္ၾကကုန္ေလာ့၊
ျမတ္စြာဘုရား၏ ပရိနိဗၺာန္ျပဳျခင္းသည္ မၾကာမီပင္ ျဖစ္လိမ့္မည္၊
ဤေန႔မွ သံုးလလြန္ေသာအခါ၌ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳေခ်ေတာ့မည္
ဟု ဤစကားကို ျမတ္စြာဘုရား မိန္႔ေတာ္မူျပန္၏။

ဤစကားကို မိန္႔ေတာ္မူၿပီးလွ်င္ ေကာင္းေသာ စကားကို ဆိုေတာ္မူတတ္ေသာ ျမတ္စြာဘုရားသည္ တစ္ပါးေသာ ဤစကားကိုလည္း မိန္႔ေတာ္မူျပန္၏ -

ရဟန္းတို႔ ငါ၏ အရြယ္သည္ ရင့္ေရာ္လွေလၿပီ...
ငါ၏ အသက္ႂကြင္းသည္ နည္းလွေလၿပီ...
သင္တို႔ကို စြန္႔၍ သြားရေတာ့အံ့...
ငါသည္ မိမိ၏ ကိုးကြယ္ရာကို ျပဳၿပီးၿပီ...။

ရဟန္းတို႔ ...
မေမ့မေလ်ာ့ဘဲ သတိရွိလ်က္ စင္ၾကယ္ေသာ သီလႏွင့္ ျပည့္စံုၾကေစ ကုန္ေလာ့၊
ေကာင္းစြာ တည္ၾကည္၍ ေကာင္းစြာ ၾကံစည္ျခင္းရွိလ်က္
မိမိတို႔၏ စိတ္ကို ေစာင့္ေရွာက္ၾကကုန္ေလာ့။

ရဟန္းတို႔ ဤတရားဝိနည္း 'သာသနာေတာ္' ၌ မေမ့မေလ်ာ့ ေနေသာသူသည္ အဖန္ဖန္ ျဖစ္လ်က္ ေျပာင္းေရႊ႕ က်င္လည္ရာ 'ဘဝသံသရာ' ကို စြန္႔ပယ္၍ ဒုကၡ၏ အဆံုးကို ျပဳႏိုင္ေပ လတၱံ႔ဟု (မိန္႔ေတာ္မူျပန္၏)။158

သာသနာ အရွည္တည္တံ့ေရး သံုးဆယ့္ခုနစ္ပါး၊
မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္၊ မဟာ၀ဂ္ပါဠိေတာ္။

* အပၸမာေဒန သမၸာေဒထာတိ သတိအဝိပၸဝါေသန သဗၺကိစၥာနိ သမၸာေဒယ်ာထ-
ဟူေသာ အ႒ကထာႏွင့္အညီ သတိတရားျဖင့္ဟု က႐ိုဏ္းအနက္ ျပန္ဆိုထားသည္။

ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ၌ သာဓုေခၚျခင္းသည္ ကုသိုလ္တခုျဖစ္ေပ၏။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။

"အိမ္တြင္းသာသနာ ျပဳေပးၾကပါ"

သာသနာဆိုတဲ့စကားလံုးကို အားလံုးတရင္းတႏွီးၾကားဘူးၾကမယ္ထင္ပါတယ္။ သာသနာဆိုတဲ့စကားလံုးကို လူအမ်ားစုက ရဟန္းသံဃာေတြနဲ႔ပဲသက္ဆိုင္တယ္လို႔ ယူဆထားၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ သာသနာဆိုတာ အဆံုးမကိုေျပာတာပါ။ ဗုဒၶသာသနာဆိုရင္ျဖင့္ ဘုရားရဲ႕အဆံုးမလို႔ဆိုရမယ္ေပါ့။ အခ်ိဳ႕ဆရာေတာ္ႀကီးေတြက ဗုဒၶဘာသာလို႔ေျပာတာထက္ ဗုဒၶသာသနာလို႔ေျပာတာကို ပိုၿပီးႏွစ္သက္ေတာ္မူၾကပါတယ္။ ဒါမွလည္း ဗုဒၶသာသနာ၀င္လို႔ ဆိုလိုက္ရင္.. ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမကို ထဲထဲ၀င္၀င္သက္၀င္ယံုၾကည္သူလို႔ တခါထဲအဓိပၸါယ္ ေပါက္သြားေစဖို႔အတြက္ ဆရာေတာ္ႀကီးေတြႏွစ္ခ်ိဳက္မိတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္ကေတာ့ အဲ့ဒီ့လို ယူဆမိပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဗုဒၶသာသနာဆိုတဲ့ ဗုဒၶဆံုးမခဲ့တဲ့အဆံုးမေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ခုထဲနဲ႔တင္ သက္ဆိုင္တာမဟုတ္ပါဘူး။ ဗုဒၶဆံုးမခဲ့တဲ့ အဆံုးမေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအတြက္ပဲ သီးသန္႔ကိုးကြယ္ႏိုင္ေအာင္ လိုက္နာက်င့္ၾကံႏိုင္ေအာင္ ေဟာျပဆံုးမေပးခဲ့တဲ့ အဆံုးမေတြမဟုတ္ပါဘူး။ သတၱ၀ါေတြအားလံုးအတြက္ အၿမဲတမ္းမေဖာက္မျပန္ မွန္ကန္တဲ့ အမွန္တရားတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ဓမၼဆိုတဲ့လမ္းမွန္ေပၚကို သတၱ၀ါေတြအားလံုး ေလ်ာက္လွမ္း ႏိုင္ေစဖို႔အတြက္ ဗုဒၶက ေဟာျပဆံုးမေပးခဲ့တာပါ။ ဒ့ါေၾကာင့္ဗုဒၶဆံုးမေပးခဲ့တဲ့အဆံုးမေတြဟာ သတၱ၀ါေတြအားလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္ေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္အရင္ကေရးခဲ့တဲ့ပိုစ့္ေတြထဲမွာ ဗုဒၶဘာသာဟာ အျခားဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ လံုး၀ျခားနား တယ္လို႔ ေဖာ္ျပေရးသားခဲ့ဘူးပါတယ္။ ဒါဟာ အျခားဘာသာေတြကို ထိပါးေစာ္ကားလိုတဲ့စိတ္နဲ႔ ေရးသားလိုျခင္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမေတြကို လိုက္နာက်င့္ႀကံေနၾကတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ေတြအတြက္ ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမေတြကို ထဲထဲ၀င္၀င္သိေစခ်င္တဲ့ဆႏၵနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ေဖာ္ျပေပးျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုဘာလို႔ႏိႈင္းယွဥ္ေျပာရလဲဆိုရင္ ယခုေခတ္လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ သာသနာဆိုတဲ့စကားလံုးကို အေတာ္ေလးပဲ မ်က္ကြယ္ျပဳလာၾကတဲ့အတြက္ပါ။  ဘုရားဆိုတာ ဘာမွန္းမသိ၊ တရားဆိုတာဘာမွန္းမသိ၊ သံဃာဆိုတာဘာမွန္းမသိနဲ႔ အေတာ္ေလးကိုရင္ေလးစရာပါ။ အခ်ိဳ႕ဆို ဗုဒၶဘာသာ၀င္ဆိုတဲ့အဓိပၸါယ္ဟာ ဘာလဲဆိုတာေတာင္ မသိၾကေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီအဓိပၸါယ္ကို မသိရင္ျဖင့္ ဘုရားဘာလို႔ကန္ေတာ့ရလဲ.. သံဃာဘာလို႔ကန္ေတာ့ရလဲဆိုတဲ့ အသိတရားေတြကေတာ့ ပိုေ၀းသြားၿပီေပါ့။ ေက်းဇူးတရားဆိုတာ နားမလည္ရင္ တန္ဖိုးထားမႈဆိုတာလည္း လံုး၀မရွိေတာ့ပါဘူး။ တန္ဖိုးမထားတတ္ဘူးဆိုရင္ျဖင့္ တန္ဖိုးရွိတဲ့သာသနာဟာ အေႏွးနဲ႔အျမန္ကြယ္ေပ်ာက္ရပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုလူငယ္ေတြသာသနာနဲ႔ ေ၀းကြာလာရျခင္းဟာ မိဘေတြရဲ႕လမ္းညႊန္ျပသမႈ ေလ်ာ့နည္းလာမႈ မွာလည္း အေျခခံတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ပါ၀င္ပါတယ္။ မိဘကလည္း မိရိုးဖလာ၊ သားသမီးကလည္း မိရိုးဖလာဆိုရင္ျဖင့္ သာသနာဟာ အေႏွးနဲ႔အျမန္ေပ်ာက္ကြယ္မွာပါပဲ။ မိဘေတြအေနနဲ႔သားသမီးကို ဘုရားကန္ေတာ့ခိုင္းယံု၊ ရွင္ျပဳေပးလိုက္ယံုနဲ႔ တာ၀န္ေက်ၿပီလို႔အမ်ားစုက ယူဆထားၾကပါတယ္။ တရားအလုပ္ကိုေလ့လာရင္ကိုပဲ သာသနာ့ေဘာင္၀င္ၿပီး ရဟန္းသံဃာျဖစ္သြားမွာကိုပင္ အလြန္အမင္းစိုးရိမ္ေနၾကတဲ့ပံုပါ။ ကိုယ့္သားကိုယ့္သမီး တရားစာအုပ္ေလးဖတ္ရင္ေတာင္ တရားဆိုတာအသက္ႀကီးမွလုပ္ရတာဆိုၿပီး ေပးမဖတ္တဲ့မိဘေတြ ရွိၾကပါေသးတယ္။ ဒီေတာ့ လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ သာသနာနဲ႔ေ၀းကြာလာၾကရတာဟာ ဘာမွမဆန္းေပဘူးေပါ့။ ၿပီးေတာ့ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းဆိုတာကိုလည္း တစ္ႏွစ္ေနလို႔တစ္ခါ အလွဴအတန္းေလးလုပ္တုန္း၊ သာေရးနာေရးေလးလုပ္တုန္းပဲ ေရာက္ျဖစ္ေတာ့ လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းဆိုတာ ဆြမ္းခ်ိဳင့္ပို႔ယံုပဲလို႔ ထင္မိၾကေတာ့တာပါပဲ။ သြားလွဴ သြားကန္ေတာ့ရင္း ကုသုိလ္ရတာေလာက္သိၿပီး ဘာမွမသိရင္ျဖင့္ သာသနာေတာ္ကို ဘယ္လိုေလးေလးနက္နက္ ေထာက္ပံ့ၾကည္ညိဳတတ္ၾကမွာပါလဲ။ ရဟန္းသံဃာေတြနဲ႔အေနေ၀းရင္ျဖင့္ ရဟန္းသံဃာေတြရဲ႕တန္ဖိုးလည္း သိနားလည္ႏိုင္ၾကမွာ မဟုတ္သလို တန္ဖိုးလည္း ထားတတ္ၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါမို႔လို႔လည္း ဘုရားရွင္က လူပုဂၢိဳလ္ေတြအေနျဖင့္ သံဃာေတာ္ေတြကို မနီးမေ၀းအၿမဲထိေတြ႔ၿပီး ဆည္းကပ္ပူေဇာ္တတ္ရမယ္လို႔ ေဟာျပဆံုးမေပးခဲ့တာပါ။ ေရွးယခင္အခ်ိန္တုန္းကဆိုရင္ မူလတန္းေက်ာင္းေတာင္ မတက္ရေသးဘူး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းပို႔ၿပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအတြက္ အေျခခံသိသင့္တာေတြ၊ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ၊ မိဘ၊ ဆရာသမားေတြရဲ႕ ေက်းဇူးတရားေတြကို အရင္ဆံုးနားလည္တန္ဖိုးထားတတ္ေအာင္ သူ႔အရြယ္နဲ႔သူ႔အဆင့္တန္တဲ့ အသိဥာဏ္ရရွိေစေအာင္ ဘုရားသားေတာ္ေတြက ဆံုးမျပဳျပင္ ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ေရွးယခင္ကဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းထြက္ေတြ အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး အင္မတန္မွလည္း ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ၾကသလို ငါးပါးသီလဆိုတဲ့ အေျခခံ ေစာင့္ထိန္းရမယ့္ ကိုယ္က်င့္တရားကိုလည္း ခါး၀တ္ပုဆိုးကဲသို႔ လံုၿခံဳေအာင္ ေစာင့္ထိန္းလိုက္နာ လာခဲ့ၾကပါတယ္။  ဒီလိုဘုရားအဆံုးမကို အနီးကပ္ ဆည္းပူးေလ့လာခြင့္ရၿပီး လိုက္နာက်င့္ႀကံလာခဲ့ၾကတဲ့အတြက္လည္း အင္မတန္မွ ယဥ္ေက်းလိမ္မာၿပီး အသိဥာဏ္ျပည့္၀တဲ့ အမ်ိဳးေကာင္းသား အမ်ိဳးေကာင္းသမီးေတြ ထြန္းကားလာခဲ့ၾကတာပါပဲ။ ဒါဟာ ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမနဲ႔ နီးစပ္ခြင့္ရၾကလို႔ပါပဲ။ ယခင္ကဆိုရင္ သင္ၾကားရမယ့္ဘာသာရပ္ေတြထဲမွာ (၁၀)ေဆာင္တြဲဆိုတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ သိသင့္တဲ့အေျခခံအခ်က္ေတြကို ထည့္သြင္းဆံုးမေပးခဲ့တဲ့အထိကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း ဗုဒၶအဆံုးမနဲ႔ အၿမဲထိေတြ႔ခြင့္ရတဲ့သူေတြမ်ားျပားခဲ့ရၿပီး အင္မတန္မွႏူးညံ့သိမ္ေမြ႔ၿပီး အင္မတန္မွ အေလးထားတန္ဖိုးထားအပ္တဲ့ စံျပပုဂၢိဳလ္ေတြ ေပၚထြက္လာခဲ့ၾကရတာပါ။ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးဆုိတဲ့ကိစၥရပ္ေတြမွာ ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမကိုအေျခခံၿပီး က်င့္သံုးလိုက္နာခဲ့တဲ့ အတြက္လည္း အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ျမန္မာဆိုရင္ အားလံုးကတန္ဖိုးထား ေလးစားခဲ့ၾကရတာပါပဲ။ ဒါဟာဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ ကိုယ္က်င့္တရားကိုအေျခခံၿပီး ယဥ္ေက်းမႈထံုးတမ္းအစဥ္လာေတြကို ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမနဲ႔အညီ က်င့္ႀကံလိုက္နာခဲ့ၾကတဲ့ အမ်ိဳးေကာင္းသားအမ်ိဳးေကာင္းသမီးေတြ မ်ားစြာေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့အတြက္ပါပဲ။ ဒါေတြဟာ အင္မတန္မွကို ဂုဏ္ယူစရာ တန္ဖိုးထားစရာျဖစ္တဲ့အျပင္ အျမတ္တႏိုးတန္ဖိုးထားၿပီး လိုက္နာက်င့္သံုးသင့္တဲ့ အေလ့အက်င့္ ေကာင္းေတြပါပဲ။ ဒီလိုမ်ိဳး အေလ့အက်င့္ေကာင္းေတြ ျပန္လည္ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြအေနနဲ႔လည္း ယခုအခ်ိန္မွာ လူငယ္ေတြကို ဘုရားအဆံုးမနဲ႔ထိေတြ႔ခြင့္ရဖို႔၊ နီးစပ္ေအာင္လုပ္ေပးဖို႔ဟာ အင္မတန္မွ လိုအပ္လွပါတယ္။ မိဘေတြအေနနဲ႔ေတာ့ အဓိကအခန္းကဏၰအေနနဲ႔ ပါ၀င္တာပါပဲ။ မိဘအေနနဲ႔ ကိုယ္ကသာ မိရိုးဖလာဗုဒၶဘာသာ၀င္ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနပါေစေလ.. ကိုယ့္သားသမီး ကိုယ့္မ်ိဳးဆက္ကိုေတာ့ မျဖစ္ေစရဘူးဆိုတဲ့ စိတ္ေလးနဲ႔လုပ္သြားမယ္ဆိုရင္ကို ဗုဒၶရဲ႕သာသနာဟာ ေနလိုလလို ထြန္းေတာက္လာမွာပါ။ ယေန႔လူငယ္ ေနာင္၀ယ္လူႀကီးဆိုတဲ့အတိုင္းပါပဲ.. ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ လူႀကီးျဖစ္လာမယ့္ ယေန႔လူငယ္ေတြကို သူတို႔ေတြငယ္ရြယ္စဥ္အခါထဲက ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမေတြနဲ႔ထိေတြ႔ခြင့္ရေအာင္ စြမ္းေဆာင္ေပးဖို႔ လိုအပ္လွပါတယ္။ မိဘေတြအေနနဲ႔ ယခင္ကလို ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းပို႔ၿပီး ရဟန္းသံဃာေတာ္ေတြနဲ႔နီးစပ္ေအာင္ မလုပ္ေပးႏိုင္ဘူးဆိုရင္ေတာင္.. ေႏြရာသီအားလပ္ရက္ေတြမွာ ဆရာေတာ္ဘုရားေတြ ဦးစီးဖြင့္လွစ္ေပးတဲ့ ဗုဒၶဘာသာအေျခခံသင္တန္းေက်ာင္းေတြ၊ ယဥ္ေက်းလိမ္မာသင္တန္းေက်ာင္းေတြ၊ တစ္ပါတ္တရားစခန္း ၁၀ရက္တရားစခန္းေတြကို ၀င္ေရာက္ေစၿပီး ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမေတြနဲ႔ နီးစပ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးသင့္ပါတယ္။ ဒါက ကေလးလူငယ္ေတြ အားလပ္ရပ္ေတြမွာ အခ်ိန္ကိုအက်ိဳးရွိစြာအသံုးခ်ေစၿပီး ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမနဲ႔ ထိေတြ႔ႏိုင္ေအာင္ မိဘေတြဘက္က စြမ္းေဆာင္ေပးဖို႔အတြက္ပါပဲ။ ေႏြရာသီေက်ာင္းပိတ္ရက္လို အားလပ္ရက္မ်ိဳးမရွိခဲ့ရင္လည္း ေန႔စဥ္ပံုမွန္ ည(၇)နာရီထိုးလို႔ ကိုရီးယားကားကို မိသားစုအားလံုး ၀ိုင္းအံုၾကည့္ေနမယ့္အစား တရားေလးတစ္ပုဒ္ေလာက္ဖြင့္ၿပီး မိဘနဲ႔သားသမီး အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးဆံုးမေပးရင္ျဖင့္ အဲ့ဒီ့မိသားစုေလးဟာလည္း အင္မတန္မွကို ေအးခ်မ္းေနမွာပါ။ ညအိပ္ရာ၀င္ခါနီးတိုင္းလည္း မိသားစု၀င္ေတြ စုေပါင္းၿပီး ဘုရားကန္ေတာ့တာတို႔၊ ဘုရားရဲ႕အဆံုးမေလးေတြ ဇတ္ေတာ္ေလးေတြကို မိဘေတြအေနနဲ႔ သိသေလာက္မွတ္သေလာက္ ေျပာျပဆံုးမၿပီး အေလ့က်င့္ေကာင္းေလးေတြ လုပ္ေပးမယ္ဆိုရင္ျဖင့္ ကိုယ့္ရဲ႕သားသမီးေတြဟာ မုခ်မေသြ အမ်ိဳးေကာင္းသား အမ်ိဳးေကာင္းသမီးေလးေတြ ျဖစ္လာမွာပါ။ အဲ့ဒီလိုအိမ္တြင္းမွာ ဘုရားအဆံုးမေလးနဲ႔အညီ လုပ္ေဆာင္ေနမယ္ဆိုရင္ မိဘနဲ႔သားသမီး၊ သားသမီးနဲ႔မိဘျခားမွာရွိတဲ့ ဆက္ဆံေရးေတြဟာ အင္မတန္မွကို ေအးခ်မ္းေနမွာပါ။ မိမိကုိယ္တိုင္လည္းေအးခ်မ္း၊ မိသားစုလည္းေအးခ်မ္း၊ ပတ္၀န္းက်င္လည္းေအးခ်မ္းနဲ႔ အင္မတန္မွကို ပီတိျဖစ္စရာပါပဲ။ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္ျခင္းဟာ မဟာဂႏၶာရံုဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ေဟာျပဆံုးမေပးတဲ့ အိမ္တြင္းသာသနာျပဳေပးျခင္းနဲ႔ ထပ္တူပါပဲ။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ျခင္း မိသားစုတစ္စုျခင္းကေန အဲ့ဒီ့လိုျပင္ဆင္လုပ္ေဆာင္သြားၾကမယ္ဆိုရင္ အားလံုးေကာင္းမြန္လာႏိုင္မယ္ဆိုတာဟာ မုခ်မေသြပါပဲ။ အဓိကကေတာ့ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ျခင္း၊ မိသားစုတစ္စုျခင္းကေနစဖို႔ပါပဲ။ မ်ိဳးေစ့တစ္ေစ့ဟာ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေပးတဲ့ ဥယ်ာဥ္မွဴးေကာင္းတစ္ေယာက္ရွိရင္ အင္မတန္မွကို တန္ဖိုးရွိလာတဲ့ အပင္မ်ိဳးေလးေတြျဖစ္လာေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဥယ်ာဥ္မွဴးေကာင္းနဲ႔တူတဲ့ မိဘေတြ ဥယ်ဥ္မွဴးေကာင္းတစ္ေယာက္လို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ သြန္သင္ဆံုးမေပးႏိုင္တဲ့ ဆရာသမားေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္မ်ိဳးေစ့ေလးေတြကို တန္ဖိုးထားၿပီး ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ ျပဳျပင္ေပးဖို႔ဟာ အင္မတန္မွ လုပ္ေဆာင္ေပးသင့္တဲ့အရာပါ။ ဒီလိုဆံုးမေပးမယ္ဆိုရင္ျဖင့္ ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမကို အေျခခံသိရွိထားတဲ့ သားသမီးဟာ ဘယ္ေနရာေရာက္ေရာက္ ဘယ္ကိုပဲသြားသြား ပူပန္ေနစရာဆိုတာလည္း မလိုေတာ့ပါဘူး။ မိဘဆရာသမားေတြအေနနဲ႔ လမ္းမွန္တစ္ခုကို ခ်ျပေပးလိုက္မယ္ဆိုရင္ လမ္းဆိုးေတြအားလံုးကို သူ႔အေနနဲ႔ေရွာင္တတ္သြားမွာပါ။ အဓိကကေတာ့ လမ္းမွန္ေပၚေလ်ာက္တတ္ေအာင္ ေလ်ာက္ႏိုင္ေအာင္ တြန္းပို႔ေပးဖို႔ပါပဲ။ ဒီလိုမ်ိဳးတြန္းပို႔လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အဓိကအေနျဖင့္ မိဘေတြအေနနဲ႔ အိမ္တြင္းသာသနာ ျပဳႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ဟာ အဓိကပါပဲ။ ဒီလိုအိမ္တြင္းသာသနာျပဳေပးျခင္းျဖင့္ သာသနာေတာ္ကို ထဲထဲ၀င္၀င္ေထာက္ပံ့ၾကည္ညိဳတတ္တဲ့ အမ်ိဳးေကာင္းသား အမ်ိဳးေကာင္းသမီး ေတြ မုခ်မေသြေပၚေပါက္လာမွာပါ။ ဒီလိုေပၚေပါက္လာရင္ျဖင့္ ဗုဒၶရဲ႕သာသနာဟာလည္း ေနလိုလလို ထြန္းေတာက္လာမယ္ဆိုတာ မလြဲျပန္ပါဘူး။ ဗုဒၶသာသနာထြန္းေတာက္ဖို႔ အိမ္တြင္းသာသနာျပဳျခင္းျဖင့္ စြမ္းႏိုင္သေလာက္ လုပ္ေဆာင္ေပးၾကပါလို႔ ဆႏၵျပဳရင္း။

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္၏ အံ့ဖြယ္ ၉ ပါး

====================
အၾကိမ္ၾကိမ္ ေရာက္သည္။ သို႔ေသာ္ အံ့ဖြယ္ ၉ ပါး စံုေအာင္ တစ္ခါမွ မေရာက္၊ ဘယ္နားမွာ ရွိမွန္း မသိတာလဲ ပါမည္။ ထုိအတြက္ေၾကာင့္ အလြယ္တကူ မွတ္မိႏိုင္ေစရန္ စုစည္းေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါသည္။
============================== =====
၁။ပတၱျမားမ်က္ရွင္ ဘုရား
၂။၀ိဇၨာေဇာ္ဂ်ီ ဘုရား
၃။ရွင္ေစာပု ဘုရား
၄။ဆံေတာ္တြင္း ရုပ္ပြားေတာ္
၅။ရွင္အဇၨာေဂါဏ ဘုရား
၆။ဘိုးဘိုးေအာင္ ဂူဘုရား
၇။ရွင္မထီး ဘုရား
၈။လက္ပက္လက္ဘုရား
၉။ျပဒါးရွင္ ဘုရား
တို႔ျဖစ္ၾကသည္။


(၁) တ၀ဂူ ဆုေတာင္းျပည့္ဘုရား (သို႕) ပတၱျမားမ်က္ရွင္ဘုရား (အံ့ဖြယ္ ၁ -တနလာၤေထာင့္)

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ အထက္ပစၥယံ အေ၇ွ႔ ဘက္တည့္တည့္တြင္ တည္ရွိသည္။ ထိုတ၀ဂူဘုရားသို႔ အမ်ိဳးသားမ်ားသာလွ်င္ တက္ေရာက္ဖူးေျမာ္ခြင့္ရျပီး၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား မဖူးေျမာ္ႏိုင္ေသာ ဘုရားဟုလညး္ ဆိုလွ်င္ မွားမည္မဟုတ္ေပ။ တ၀ဂူ ပတၱျမားမ်က္ရွင္ဘုရားဟုလည္းေခၚတ ြင္ေလသည္။ဆုေတာင္းျပည့္ တ၀ဂူုဘုရားသည္ အလြန္တန္ခိုးၾကီးသည့္အတြက္ ဆုေတာင္းျပည့္သည္ဟု အလြန္ယံုၾကည္ၾကသည္။ ေရွးအခါက မင္းညီမင္းသားမ်ားသည္ တ၀ဂူ ဆုေတာင္းျပည့္ ဘုရားကို တက္ျပီးဆုေတာင္းဆုယူျပဳလုပ္ၾကသည ္။ သစၥာအဓိဌာန္ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ျပဳလုပ္သည့္အတိုင္း ေအာင္ျမင္ၾကသည္။ အခ်င္းခ်င္းသတ္ျဖတ္ျပီး နန္းရပ္ထီးျဖဴလုယူၾကသည္။ ထီးနန္းအုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္ၾကသည္။ သို႕အတြက္ အခ်င္းခ်င္းမသတ္ ျဖတ္ေစရန္ ၾကီးစဥ္ငယ္လိုက္ မင္းလုပ္ေစရန္အတြက္ မင္းညီမင္းသားမ်ား တ၀ဂူဆုေတာင္းျပည့္ဘုရား မဖူးေျမာ္ရဟု ဘုရင္မ်ားက အမိန္႕စာခၽြန္ေတာ္ထုတ္ျပန္ခဲ့ရေ လသည္ ဟုမွတ္သားခဲ့ရဖူးပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ တ၀ဂူဘုရားကို လူတိုင္း အလြယ္တကူ မဖူးေျမာ္ႏိုင္ေစရန္ ဆုမေတာင္းႏိုင္ၾကေစရန္ တ၀ဂူဘုရားကို အထက္ပစၥယံ လူသူအေရာက္အေပါက္နည္း ေသာ ေနရာတြင္လွ်ိဳ႔၀ွက္ တည္ထားကိုးကြယ္ၾကသည္ဟု ေျပာသမွတ္ျပဳၾကပါသည္။

(၂) ၀ိဇၹာေဇာ္ဂ်ီဘုရား (အံ့ဖြယ္ ၂ -- ေနလဘုရားအေရွ့ဘက္မွာရွိပါတယ္... ဒီဘုရားကပန္းမဦးဘူးလို.သိရပါတယ္ ... ဘယ္ေလာက္ေစာေစာထျပီးပန္းလွဴလွဴ. . ပန္းလွဴျပီးသားျဖစ္ေနတာကိုပဲေတြ .ရလို.ပါတဲ့ )

ေရႊတိဂံုကုန္းေတာ္ ရင္ျပင္ေတာ္ စေနေထာင့္တည့္တည့္တြင္ တည္ရွိသည္။ ေစတီငယ္ေပၚတြင္ ေဇာ္ဂ်ီရုပ္မ်ား ျပဳလုပ္ထား သည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ေလာကီပညာရပ္ အစီအမံျဖင့္ျပဳလုပ္ထားသည့္ ဘုရားဟု သိရွိရေလသည္။

(၃) ဆုေတာင္းျပည့္ဘုရား (အံ့ဖြယ္ ၃ - ရွင္ေစာပုဘုရား ....၁၂ရာသီပတ္လံုးပန္းပြင့္ပါတယ ္တဲ့)

ေရႊတိဂံု ရင္ျပင္ေတာ္ ရာဟုေထာင့္ သံတန္ေဆာင္းၾကီး နံေဘးတြင္တည္ရွိတသည္။ အခ်ိဳ႔ က ဘားလးဘားဘုရားဟုေခၚ ၾကသည္။ ရွင္ေစာပုေစတီဟုလည္းတြင္သည္။ ဘုရားအနီးတြင္ စကားစိမ္း၊ စကား၀ါစေသာ စကားပင္ေလးပင္ရွိသည္။

(၄) ရွင္မထီးဘုရား (အံ့ဖြယ္ ၇ --ပညာေရးေကာင္း)

ေရႊတိဂံုရင္ျပင္ေတာ္ တနဂၤေႏြေထာင့္ရွိ ေနာင္ေတာ္ၾကီး ဘုရားေျမာင္ဘက္ အာရံုခံတန္ေဆာင္း (ရွင္မထီးတန္ေဆာင္း) တြင္းရွိဘုရားျဖစ္သည္။ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀၀-ခန္႔က ရွင္မထီးဆရာေတာ္ တည္သြားသည့္ဟုေျပာသည္။

(၅) ရွင္အဇၹေဂါဏဘုရား (အံ့ဖြယ္ ၅ --- ရွင္အဇၹေဂါဏ နဲ.ရွင္မထီးဆရာေတာ္ ကုိေတာ္၂မ်ားမ်ားကတစ္ပါးထဲလို. မွားတတ္ၾက ပါတယ္... ရွင္အဇၹေဂါဏက ပုဂံျပည္ကိုပထမဆံုးစတည္ေထာင္ တဲ့ သမုဒၵရာဇ္မင္းလက္ထက္မွာေပၚ ခဲ့တဲ့ဆရာေတာ္ပါ.... ရွင္မထီး ဆရာေတာ္ကေတာ့ ပ်ဴေစာထီးမင္း လက္ထက္မွာေပၚေပါက္ ခဲ့တဲ့ဆရာေတာ္ပါ.. အဂၢိရိတ္သမားေတြအတြက္အလြန္အားထာ းရတဲ့ ရွင္မထီးက်မ္းကိုျပဳစုခဲ့တဲ့သူပ ါ.)

ေရႊတိဂံုဘုရား ရင္ျပင္ေတာ္ တနဂၤေႏြေထာင့္ရွိ ေနာင္ေတာ္ၾကီး ဘုရား၏ ေတာင္ဘက္ အာရံုခံတန္ေဆာင္းတြင္း ရုပ္ပြားေတာ္ျဖစ္သည္။ ရွင္အဇၹေဂါဏကား ဆိတ္မ်က္လံုးတစ္ဖက္၊ ႏြားမ်က္လံုးတစ္ဖက္ ရွိေသာ ကိုယ္ေတာ္ဟု ထင္ရွားသည္။ အဂၢိရပ္တန္ခိုးျဖင့္ ပုဂံေခတ္က ေရႊမိုး ေငြမိုး ရြာေအာင္ေစာင္မခဲ့ေသာ ကိုယ္ေတာ္ဟုလညး္ ေ၇ွးေဟာင္းသမိုင္းစာေပတို႕တြင္ ဆို၏။ ဆရာေတာ္က ၄င္းတည္ခဲ့မွန္း လူမ်ားသိေစရန္ မ်က္လံုးေတာ္တစ္ဖက္က်ဥ္း၊ တစ္ဖက္က်ယ္ ထုလုပ္ သြားေၾကာင္းအဆုိရွိသည္။ ထိုအာရံုခံတန္ေဆာင္း ရာဟုေထာင့္ (၀ါ) အေနာက္ေျမာက္ေထာင့္ရွိ ရုပ္ပြါးေတာ္မွာ မ်က္လံုးေတာ္ တစ္ဖက္က်ဥ္း၊ တစ္ဖက္က်ယ္ အရြယ္ခ်င္းမတူေအာင္ျပဳလုပ္ထားေလ သည္။

(၆) ဆံေတာ္တြင္းရုပ္ပြားေတာ္ (အံ့ဖြယ္ ၄ -လျပည့္လကြယ္ေန.မ်ားတြင္ေရသံၾကာ းရသည္ဟုဆိုၾကပါသည္)

ေရႊတိဂံုရင္ျပင္ေတာ္ ေျမာက္ဘက္တြင္ရွိေသာ ဆံေတာ္တြင္း တန္ေဆာင္းအတြင္းတြင္ တည္ရွိသည္။ ဆံေတာင္တြင္းတန္ေဆာင္းမွာ ဒဂံုခင္ခင္ေလး၏ ေကာင္းမႈျဖစ္ေသာ မဟာေဗာဓိေစတီ၏ အေနာက္ဘက္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္တြင္ တည္ရွိသည္။ ေရႊတိဂံုေစတီကို တည္စဥ္က ဆံေတာ္မ်ားေဆးေၾကာသည့္ တြင္းျဖစ္သည္ဟု မွတ္သားၾကေလသည္။

တန္ေဆာင္းတြင္းရုပ္ပြားေတာ္အေနာ က္တြင္ ယခင္ႏွစ္ေပါင္း (၅၀)ေက်ာ္က ဆံေတာ္တြင္းသို႕ဆင္းရာ ဥမင္လိုဏ္ေခါင္းရွိသည္ဟု ေျပာစမွတ္ရွိသည္။ ဆံေတာ္တြင္းမွ ေရသည္ ဧရာ၀တီျမစ္ေရႏွင့္ တစ္ေၾကာတည္းျဖစ္သျဖင့္ ဒီေရအတက္အက်ရွိတိုင္း ဆံေတာ္တြင္းတြင္လညး္ အတက္အက်ရွိသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ဆံေတာ္တြင္း အုတ္ျပသာဒ္ကို ငံုျပီး ၁၈၇၉ ခုႏွစ္က တန္ေဆာင္း ေဆာက္လုပ္ခဲ့ေလသည္။

(၇) ဘိုးဘိုးေအာင္ဘုရား (အံံ့ဖြယ္ ၆ - ဘိုးဘိုးေအာင္ဂူဘုရား)

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ အေရွ႕မုခ္ အနီးရွိ ဘုိးဘိုးေအာင္တန္ေဆာင္း ဘုရားပင္ျဖစ္သည္။ ထိုတန္ေဆာင္းအတြင္းရွိ ရုပ္ပြားေတာ္ကို ဘုိးဘုိးေအာင္ တည္ရစ္သည္ဟု ေျပာစမွတ္ရွိသည္။ ဘုိးဘိုးေအာင္တန္ေဆာင္းအေနာက္ဘက ္တြင္ ေက်ာခ်င္းကပ္လွ်က္ ရွိသည္ကား ဓမၼေစတီ၏ ေကာင္းမႈေတာင္ေစတီျဖစ္သည္။ ဓမၼေစတီဘုရားေရွ႕တြင္ ျခေသၤ့ႏွင့္ က်ားရုပ္ရွိသည္။

(၈) လက္ပက္လက္ဘုရား (အံ့ဖြယ္ ၈ - တနလာၤေထာင့္မွာ ရွိပါတယ္.. .လာဘ မုနိ ဘုရားလို.လဲေခၚပါတယ္.. က်န္းမာေရးည့ံရင္ ထိုဘုရားမွာ ဆုေတာင္းပါတဲ့)

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္အေရွ႕မုခ္ အာရံုခံတန္ေဆာင္းအတြင္းတြင္ ရွိ၏။ ကကုသန္ရုပ္ပြားေတာ္ျဖစ္သည္။လိုဏ ္အတြင္းရွိကကုသတ္ဘုရားရွင္ ရုပ္ပြားေတာ္၏ လက္ယာဘက္ လက္ေတာ္မွာ အျခားဘုရားမ်ား ထုစဥ္ကဲ့သို႕ လက္ေမွာက္ခံုမဟုတ္ဘဲ လက္ေတာ္ပက္လက္ထားျပီး ထုထားသျဖင့္ လက္ပက္လက္ဘုရားဟုေခၚေ၀ၚေလ့ရွိေလ သည္။

(၉) ျပဒါးရွင္ဘုရား (အံ့ဖြယ္ -၉)

ေရႊတိဂံုရင္ျပင္ေတာ္ အေရွ႕မုခ္ႏွင့္ အဂၤါေထာင့္အၾကားရွိေစတီတစ္ဆူ၏ ေတာင္ဘက္မုခ္အတြင္းရွိ ေၾကးဆင္းတုေတာ္ျဖစ္သည္။ အလြန္အခ်ိဳးအစားက်နေျပျပစ္လွသည္ ။ နဖူးေတာ္တြင္ မို႕ေမာက္ေနျပီး ျပဒါးရွင္လံုးဌာပနာထားသည္ဟု ေျပာစမွတ္ရွိ၏။ ျပဒါးရွင္လံုးရွိသည္ မရွိသည္ကား အေသအခ်ာ မသိရေသာ္လညး္ အဆိုပါေၾကးဆင္းတုေတာ္မွာ ေရႊတိဂံုကုန္းေတာ္ေပၚရွိ ဆင္းတုေတာ္မ်ားအနက္ အလြန္ၾကည္ညိုဖြယ္ေကာင္းလွေသာ ဆင္းတုေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္းကို ဖူး ဖူးသူတိုင္း ၀န္ခံရေပသည္။


ထိုအံ့ဖြယ္၉ပါးအျပင္ေနလဘုရား၊ပိတုန္း၂ေကာင္ကိုတစ္ဖက္စီကိုင္ျပီဆုေတာင္းရေသာဘုရားမ်ားလည္းရွိေသးသည္။ေရႊတိဂံုေရာက္သည့္အခါစံုေအာင္ဖူးႏိုင္ပါေစ။